Članci i referati

1. “NEKI ASPEKTI KONTROLE STRATEGIJE TRANSFORMACIJE PREDUZEĆA“, u monografiji: “Efikasnost transformacije preduzeća”, Ekonomski fakultet u Nišu,1997, str. 184-190.
2. “STRATEGIJSKO INOVIRANJE I PERFORMANSE PREDUZEĆA“, u zborniku radova: “Upravljanje preduzećem i informacione tehnologije”, Priština, 23-25. 10. 1997, str. 243-246.

Apstrakt: U radu su prikazani izvori strategijskih inovacija i istaknut njihov značaj za stvaranje konkurentske prednosti i poboljšanje

performansi preduzeća. Praćenje efikasnosti strategijskih inovacija, kao i njihovog doprinosa efikasnosti preduzeća osnova je daljeg procesa strategijskog inoviranja u preduzeća.

Summary: This paper deals with sources of strategic innovations and it emphasizes their significance for generating competitive advantage and improving performances. Monitoring efficiency of strategic innovations and their contribution in enterprise as well is a base of further strategic innovation process in enterprise.

3. STRATEGIJSKA ORIJENTACIJA PREDUZEĆA KAO FAKTOR USPEHA RAZVOJA NOVOG PROIZVODA (koautor Vesna Jablanović), u zbornik radova: “Izazovi menadžmenta i marketinga u globalnom okruženju”, Ekonomski fakultet u Beogradu, april 1998, str. 269-274.

Apstrakt: Strategijska orijentacija, uz uvažavanje karakteristika tržišta, resursa preduzeća i interfunkcionalne koordinacije u njegovoj

organizacionoj strukturi, rehektuje strategijske pravce poslovanja, koji omogućavaju preduzeću da se adekvatno ponaša i kontinuirano ostvaruje bolje poslovne

performanse. Tri glavne strategijske orijentacije se mogu izdvojiti sa liste faktora koji determinišu uspeh ili neuspeh u razvoju novog proizvoda: orijentacija na potrošača, na konkurenciju i na tehnologiju. Zašto, kada i kako primeniti adekvatnu kombinaciju ovih orijentacija i na koji način ona utiče na performanse razvoja novog proizvoda – pitanja su kojima se autori u radu bave.

Summary: Strategic orientation, with respecting some market characteristics, firm resources and interfunctional coordination in its organizational structure, reflects the strategic directions implemented by a firm to create the proper behavior for the continuous superior performance of the business. Three major strategic orientations of the firm can be identified from the list of factors that determine the success or failure of new product development: customer, competitive and technological orientations. Why, when and how apply the appropriate combination of the orientations and how it impacts on new product development performance – these are the questions the authors deal with in the paper.

4. EFEKTIVNOST I EFIKASNOST PROJEKTA RAZVOJA NOVOG PROIZVODA (koautor Vesna Jablanović), u zborniku radova: II Internacionalni simpozijum iz project managementa – “Project management – nove metode i tehnike”, 22-24.04.1998. Zlatibor, str. 54-58.

Apstrakt: U radu jc naglašen značaj projekta razvoja novog proizvoda za rast preduzeća i njegove dve ključne faze: poslovno-finansijska analiza izvodljivosti i merenje (kontrola) uspeha novog proizvoda.

Ključne reči: projekat, noviproizvod, efektivnost, efikasnost

Summary: This paper emphasizes the significance of new product development project for companys growth and its two critical stages: the business and financial analysis of feasibility andmeasuring (controlling) the success of newproduct.

Key words: project, newproduct, effectiveness, efficiency

5. ZNAČAJ INTEGRALNE FLEKSIBILNOSTI ZA EFIKASNOST PREDUZEĆA (koautor Vesna Jablanović), u zborniku radova: SYMORG’98. – IV Međunarodni simpozijum – Okruženje, menadžment, konkurentnost”, 3-5.06.1998, Zlatibor, str. 357-362.

Apstrakt: U radu se prezentiraju neki aspekti koncepta integralne fleksibilnosti i njegov značaj za efikasnost preduzeća.

Ključne reči: strategija, fleksibilnost, integracija, efikasnost.

Tittle: SIGNIFICANCE OF INTEGRATED FLEXIBILITY FOR ENTERPRISE EFFICIENCY

Summary: This paper deals with some aspects of integrated flexibility concept and its significance for enterprise efficiency.

Key words: strategy, flexibility, integration, efficiency.

6. ELEMENTI KONTROLE EFEKTIVNOSTI I EFIKASNOSTI TOP MENADŽMENTA PREDUZEĆA (koautor Vesna Jablanović), časopis Ekonomske teme, broj 2, 1998, str.  523-533.

Apstrakt: U radu se ukazuje na promene menadžment prakse i ističe značaj i potreba vrednovanja, ocenjivanja i kontrole uprave preduzeća. Takođe se prikazuje kvalitativno merilo efektivnosti menadžera – prinos na menadžment i daju kvantitativni pokazatelji efikasnosti preduzeća odnosno njegovog top menadžmenta.

Ključne reči: top menadžment, efikasnost, efektivnost.

Tittle: ELEMENTS OF CONTROLLING EFECTIVENESS AND EFFICIENCY OF TOP MANAGEMENTIN ENTERPRISE

Summary: This paper deals with the actual changes of management practice and emphasizes the significance and necessity of evaluating, estimating and controlling the board of enterprise. The paper focuses on a qualitative measure of manager’s effectiveness – Retum on Management and on some efficiency measures of the enterprise and its top management.

Key words: top management, effectiveness, efficiency.

7. METODI I MEHANIZMI REDIZAJNIRANJA FLEKSIBILNOSTI PREDUZEĆA (koautor Vesna Jablanović), u monografiji: “Upravljanje ključnim aspektima transformacije preduzeća”, Ekonomski fakultet u Kragujevcu, 1998, str. 100-110.
8. DETERMINANTE SISTEMSKOG PRISTUPA UPRAVLJANJU PERFORMANSAMA PREDUZEĆA (koautor Vesna Jablanović), u monografiji: “Efikasnost transformacije preduzeća”, Ekonomski fakultet u Nišu, 1998, str. 129-136.
9. FLEKSIBILNOST KAO OPCIJA STRATEGIJSKOG MENADŽMENTA U USLOVIMA DINAMIČNOG OKRUŽENJA, časopis: Poslovna politika, septembar 1998, str. 43-47.
10. ELEMENTI EFEKTIVNOSTI I EFIKASNOSTI TEHNOLOŠKE STRATEGIJE PREDUZEĆA (koautor Vesna Jablanović), referat na III Simpozijumu “Savremene tehnologije i privredni razvoj”, Tehnološki fakultet, Leskovac, 23-24.10.1998, Zbornik izvoda radova, str. 176.
11. NEKI ELEMENTI TEORIJSKO-KRITIČKE ANALIZE CAPM I APT MODELA VREDNOVANJA KAPITALNE AKTIVE (koautor Jadranka Đurović Todorović), časopis: Finansije, Beograd, septembar-oktobar 1998, str. 717-727.

Apstrakt: Aktuelne teorije koje su našle praktičnu primenu u objašnjavanju i utvrđivanju cena hartija od vrednosti suModel vrednovanja kapitalne aktive – CAPM i Teorija arbitražnog vrednovanja – APT. CAMP model se zasniva naportfolio analizi, a osnovni faktori koji po njemu utiču na cene akcija su očekivani prinos i rizik. APT tvrdi da prinosi na bilo koju hartiju treba da budu linearno zavisni ali ne samo od dva faktora, kao što je kod CAPM, već od seta faktora. Obe teorije predmet su dugotrajnih, žučnih kontroverzi u teorijskom pogledu i praktičnoj primeni.

12. KONTROLA EFEKTIVNOSTI I EFIKASNOSTI PROJEKTA SA STANOVIŠTA EKONOMIČNOSTI, u zborniku radova: III Internacionalni simpozijum iz project managementa “Uloga project management – a u obnovi i razvoju zemlje”, Zlatibor, 27-29.09.1999, str. 48-52.

Apstrakt: U radu se u okviru problematike upravljanja projektom ukazuje na jedno područje ekonomske efektivnosti i efikasnosti projekta, odnosno analizira upravljanje i kontrola sa stanovišta troškova ili ekonomičnosti projekta.

Ključne reči: projekat, efektivnost, efikasnost, troškovi

Tittle: CONTROLLING PROJECT EFFECHVENESS AND EFFICIENCY FROM THE ASPECT OF ECONOMY

Summary: This paper emphasizing project effectiveness and project efficiency and analyzing project cost managing and controlling

Key words: project, effectiveness, efficiency, cost.

13. ELEMENTI I DETERMINANTE UPRAVLJANJA POSLOVNIM PROCESIMA PREDUZEĆA, u monografiji: “Upravljanje ključnim aspektima transformacije preduzeća”, Ekonomski fakultet u Kragujevcu, 1999, str. 128-137.
14. NEKI PRISTUPI MERENJU PERFORMANSI PREDUZEĆA, monografija: “Efikasnost transformacije preduzeća”, Ekonomski fakultet u Nišu, 1999, str. 113-122.
15. MERENJE PERFORMANSI PREDUZEĆA – KLJUČNA KONTROLNO-UPRAVLJAČKA AKTIVNOST, časopis: Poslovna politika, februar 2000, str. 30-37.

Apstrakt: Uspešnost preduzeća može se povećati ukoliko se najpre identifikuju ključni tržišni i strukturalni faktori uspeha, a zatim se, na osnovu toga, programi i planovi aktivnosti i mera fokusiraju na manji set kritičnih kontrolabilnih faktora performansi, kako bi se uticalo na njih i njihovo dejstvo modeliralo u interesu preduzeća. Adekvatnu podršku funkcionisanju sistema upravljanja performansama i njihovim faktorima čini sistem kontinuiranog merenja performansi i adekvatni informacioni feedback sistem izveštavanja. U izveštajima o ostvarenim performansama i uticajima na pojedine faktore akcenat se mora stavljati upravo na efekte delovanja modeliranih faktora uspeha, a ne samo na obične finansijske i nefinansijske preglede rezultata poslovanja preduzeća, koji su dati u zvaničnim računovodstvenim izveštajima.

16. PROCESNI PRISTUP UPRAVLJANJA PREDUZEĆEM U FUNKCIJI POVEĆANJA NJEGOVE EFIKASNOSTI, Poslovna politika, decembar 2000, str. 40-47.

Apstrakt: Procesna orijentacija preduzeća podrazumeva shvatanje preduzeća kao mreže poslovnih procesa, međusobno povezanih i uslovljenih. Preko i na osnovu poslovnih procesa u preduzeću se upravlja preduzećem ili njegovim organizacionim (poslovnim ili ekonomskim) jedinicama, te identifikuje struktura preduzeća koja determiniše autoritete i odgovornosti, podelu rada i dr. Upravljanje poslovnim procesom (Business Process Management – BPM) je relativno novi menadžerski koncept, izuzetno blizak konceptu upravljanja totalnim kvalitetom (Total Quality Management – TQM). U fokusu je proces, koji predstavlja objekat intervencije, analize i kontrole odnosno objekat kojim se upravlja. Suština koncepta upravljanja poslovnim procesom ili procesima je u razumevanju i artikulisanju koraka (elemenata ili segmenata) procesa kao celine i, razume se, poboljšanje procesa preko unapređivanja njegovih elemenata, uz uvažavanje odgovarajućih rešenja prezentiranih kroz koncept poboljšanja poslovnog procesa (Business Process Improvement – BPI) ili koncepta reinženjeringa poslovnih procesa (Business Process Reengineering – BPR). Upravljanjem poslovnim procesima treba da omogući otkrivanje i otklanjanje neadekvatnosti vezanih za vreme, troškove, kvalitet outputa proce sa odnosno nedovoljne efikasnosti procesa, a onda i celog poslovnog sistema. Značaj ovih koncepata, ogleda se u stvari u činjenici da efektivnost i efikasnost poslovnih procesa determiniše efikasnost tzv. procesno orijentisanog preduzeća.

17. ELEMENTI I OSNOVE KONCEPTA BALANSNE KARTE REZULTATA, u zborniku radova: “Efikasnost transformacije preduzeća”, Ekonomski fakultet u Nišu, decembar 2000, str. 182-191.

Apstrakt: U radu se ukazuje na mogucnost primene koncepta balansne karte, kao sistema strategijskog upravljanja i sistema merenja performansi, kao i koncepta strategijske mape koja bazira na balansnoj karti, koja pokazuje kako da neka organizacija planira konverziju različitih resursa u željene rezultate

Tittle: ELEMENTS AND BASES OF THE CONCEPT BALANCED SCORECARD

Summary: This paper deals with possibility implementation the concept ofthe Balanced Scorecard, as a system of strategic management and performance measurement system, and the concept of the Balanced Scorecard Strategy Maps, which show how an organization plans to convert its various assets into desired outcomes

18. KAKO PRIMENITI BALANSNU KARTU KAO UPRAVLJAČKI SISTEM?, časopis: Poslovna politika, februar 2001, str. 48-54.
19. SPACE MATRICA – INSTRUMENT STRATEGIJSKOG MENADŽMENTA ZA IDENTIFIKOVANJE STRATEGIJSKE POZICIJE PREDUZEĆA, časopis: Strategijski menadžment, br. 2, 2001, str. 53-58.

Apstrakt: Vrednost SPACE metoda je što šire zahvata objekt analize i to preko dve inteme dimenzije (finansijska snaga i konkurentska snaga) i dve eksteme dimenzije (stabilnost okruženja i snaga grane). Na osnovu seta faktora koji pokrivaju svaku dimenziju, kvantitativno se vrednuje svaki faktor i dimenzija, te na osnovu toga proračunava vektor pravca kojim se u SPACE matrici-dijagramu identifikuje strategijski položaj preduzeća kao: agresivni, konkurentski, konzervativni i defanzivni. Za svaki od položaja nude se odgovarajuće strategijske opcije. U radu se detaljno prikazuje metodika SPACE-a, te ođezbeđuje edukacija za praktičnu primenu ovog instrumenta strategijskog menadžmenta.

Ključne reči: performanse, strategijska analiza, strategijska pozicija

Tittle: The Space Matrix – Strategic Management Tool For Identification Strategic Position Of Enterprise

Summary: The value of SPACE method is in broader covering the object of analysis by two intemal dimensions (financial strength and competitive strength) and two external dimensions (industry strength and environmental stability). On the base of the set of factors vvhich covering every dimensions, every factor and dimension are quantitatively evaluated, and then the directiona! vector is caiculaed which determinate the organization’s strategic posture in the industry as: aggressive, competitive, conservative and defensive. For each strategic posturethere is suggested associated strategies. This paper in detail presents methodic of SPACE matrix and enabling edu- cation for practical impiementation this strategic management tool.

Key words: performance, strategic analysis, strategic posture

20. OBJECTIVES, TYPES AND EFFICIENCY FACTORS OF KNOWLEDGE MANAGEMENT PROJECTS, zbornik radova: V Internacionalni simpozijum iz Project management-a “Upravljanje projektima – nove tendencije”, Zlatibor, 28-30.05.2001, str. 324-328.

Apstrakt: U radu se akcentuje značaj znanja kao vitalnog resursa preduzeća i faktora efikasnog upravljanja projektima. S obzirom na kompleksnost znanja preduzeća, govorise i oprojektima upravljanja znanjem. U tom cilju rasvetljavaju se ciljevi, tipovi i faktori efikasnostiprojekata upravljanja znanjem.

Ključne reči: znanje, projekat upravljanja znanjem

Tittle: OBJECTIVES, TYPES AND EFFICIENCY FACTORS OF KNOWLEDGE MANAGEMENT PROJECTS

Summary: This paper emphasizes the relevance of knowledge as a vital organizational resource and factor of project management efficiency. As knowledge is complex, paper deals with knowledge management projects. In that aim, it explores objectives (types) and factors of efficient knowledge management projects.

Key words: knowledge, knowledge management project.

21. BENČMARKING – MENADŽMENT ALAT ZA POVEĆANJE EFIKASNOSTI POSLOVANJA (I), časopis: Poslovna politika, jun 2001, str. 46-52.

Apstrakt: U našoj privrednoj stvarnosti, posebno sada kada su otvoreni transformacioni procesi u smisiu svojinske, proizvodne, organizacione i svake druge transformacije, primena metode benčmarkinga može mnogo da pomogne. Principi ugledanja, kopiranja i učenja od drugih su imanentna svojstva ove metode i upravo govore o načinima na koje ova metoda manifestuje svoju korisnost. Većina naših preduzeća gotovo da ne primenjuje ovu metodu ili je primenjuje samo u nekoj vrlo improvizovanoj formi, na nenaučan i metodološki nekonzistentan način. Nepoznavanje metodologije benčmarkinga, nepostojanje podržavajućih institucija, nepostojanje baza podataka o privrednim subjektima, slaba finansijska situacija većine naših preduzeća, slabost zvaničnih statističkih izveštaja, proizvoljno i na činjenicama neutemeljeno odlučivanje jesu ozbiljne prepreke za primenu ove metode u našim preduzećima. Ali, upravo ekonomska kriza i neefikasnost najvećeg broja naših preduzeća su dovoljni i sigurno najjači argumenti koji idu u prilog potrebi afirmisanja i popularizovanja ove metode, sa ciljem da ona zaživi i efektivno se primenjuje i u našoj privrednoj praksi. S tim u vezi, stoji i potreba pojedinih privrednih institucija i akademskih krugova da se benčmarking kao izuzetno vredna metoda populariše. U savremenom i razvijenom svetu on je postao nezaobilazno menadžment sredstvo, a moraju se učiniti i napori da benčmarking postane moćan alat naših preduzeća u prevazilaženju kriznih situacija i podizanju nivoa ekonomske efikasnosti.

22. BENČMARKING – MENADŽMENT ALAT ZA POVEĆANJE EFIKASNOSTI POSLOVANJA (II), časopis: Poslovna politika, jul-avgust 2001, str. 45-51.
23. BENČMARKING – MENADŽMENT ALAT ZA POVEĆANJE EFIKASNOSTI POSLOVANJA (III), časopis: Poslovna politika, septembar 2001, str. 32-38.

Apstrakt: Dinamičan proces definisanja i realizovanja promena podrazumeva razvoj baze znanja na osnovu raznovrsnih informacija. Efikasnost sprovođenja studija benčmarkinga odnosno postizanje visoke korisnosti rezultata ove analize u formi polaznih informacija za iniciranje promena, određena je efektivnošću svih faza informatičkog procesa, i to: prikupljanjem, pripremanjem, obradom i prezentacijom podataka. Određene informacije, na jednoj strani predstavljaju output istraživačke aktivnosti benčmarking tima, a na drugoj input za procese odlučivanja i zaključivanja tog istog tima, kao i menadžmenta. Imajući u vidu ulaganja i napore vezane za projekat benčmarkinga zahteva se brižljiva informaciona priprema za dalje faze projekta. Obrađeni podaci se transformišu u znanje kroz proces interpretacije. Svi potrebni podaci za benčmarking odnosno komparativno merenje mogu se prikupljati iz internih i eksternih izvora. U našoj privrednoj stvamosti, posebno sada kada su otvoreni transfortnacioni procesi u smislu svojinske, proizvodne, organizacione i svake druge transformacije, primena metode benčmarkinga može mnogo da pomogne. Principi gledanja, kopiranja i učenja od drugih su imanentna svojstva ove metode,, i upravo govore o načinima na koje ova nietoda manifestuje svoju korisnost. Većina nasih preduzeća gotovo da ne primenjuje ovu metodu, ilije primenjuje samo u nekoj vrlo improvizovanoj formi, na ne naučan i metodološki ne konzistentan način. Nepoznavanje metodologije benčmarkinga, nepostojanje podržavajućih institucija, nepostojanje baza podataka o privrednim subjektima, slaba finansijska situacija većine naših preduzeća, slabost zvaničnih statističkih izveštaja, proizvoljno i na činjenicama neutemeljeno odlučivanje jesu ozbiljne prepreke za primenu ove metode u našim preduzećima. Ali, upravo ekonomska kriza i neefikasnost najvećeg broja naših preduzeća su dovoljni i sigumo najjači argumenti koji idu u prilog potrebi afirmisanja i popularizovanja ove metode sa ciljem da ona zaživi i efektivno se primenjuje i u našoj privrednostj praksi. S tim u vezi, stoji i potreba pojedinih privrednih institucija i akademskih krugova da se benčmarking kao izuzetno vredna metoda populariše. U savremenom i razvijenom svetu onje postao nezaobilazno menadžment sredstvo, a moraju se učiniti napori da benčmarking postane moćan alat naših preduzeća u prevazilaženju kriznih situacija i podizanju nivoa ekonomske efikasnosti. U drugom nastavku razmatrani su tipovi benčmarkinga, principi benčmarkinga, kao i faze i elementi procesa benčmarkinga. U nastavku se pažnja poklanja problematici stvaranja informacione osnove za sprovođenje studija benčmaringa, kao i drugim relevantnim momenatima metodološke problematike benčmarkinga

24. PRIMENA HOB MODELA U KOMPARATIVNOJ ANALIZI RENTABILNOSTI POSLOVANJA, časopis: Finansije, br. 7-8, 2001, str. 612-624.

Apstrakt: U radu se HOB model prezentira u svetlu njegove uspešne primene u projektima (studijama) komparativne analize efikasnosti suštinskih i podržavajućih aktivnosti, koje oblikuju rentabilnost kao najvažnijem pokazatelju efikasnosti. Ističu se metodološki aspekti relevantni za uspešnu praktičnu realizaciju različitih projekata komparativne analize (benčmarking-a) na osnovu HOB modela.

Tittle: IMPLEMENTATION OF HOB MODEL IN COMPARATIVE ANALYSIS OF ENTERPRISE PROFITABILITY

Summary: This paper deals with HOB model and its successful implementation in projects (studies) comparative analyse the efficiency of core and supportive activities which influence to profitability as the most important indicator of efficiency, Paper emphasizing methodological aspects which is relevant for effective practical realization various projects of comparative analyse (benchmarking) based on HOB model.

25. SATISFAKCIJA POTROŠAČA: OD KVALITATIVNOG KA KVANTITATIVNOM MERENJU, u zborniku radova: “Razvoj marketinga – nove tendencije”, Ekonomski fakultet u Nišu, novembar 2001, str. 187-198.

Apstrakt: U radu se obrađuje izuzetno važna problematika merenja najfundamentalnije imovine preduzeća koja generira prihode – njegovih potrošača. U radu se, takođe, daje sistem indikatora koji pokrivaju ovo vrlo osetljivo područje.

Summary: This paper deals with very significance problematic of measurement one of firm’s most fundamental revenue generating assets: its customers. Paper deals with a system of indicators which cover this very sensitive field.

26. MERENJE INTELEKTUALNIH PERFORMANSI PREDUZEĆA, časopis: Poslovna politika, 10/2001, str. 52-55.

Apstrakt: Mnoge kompanije se danas prodaju po vrednosti daleko većoj od njihove knjigovodstvene vrednosti. Šta je tome razlog? Takođe se stalno uveravamo u izuzetan razvoj kompanija koje baziraju na znanju. Priroda organizacija se u poslednje vreme drastično menja, posebno sa pojavom software ili informatičkih, odnosno kompanija sa uslugama koje su intenzivne po znanju, kompanija čija sredstva se nalaze u određenoj intelektualnoj imovini zaposlenih, a mnogo manje u njihovoj opipljivoj imovini. Ova preduzeća su se razvila i dostigla ogromnu vrednost na bazi strategije koja je oličena u metafori biljke sa sočnim plodovima. Smisao je fokusiranje na hranjenje korena biljke, a ne samo na berbu plodova. Šta je to što omogućava da biljka (preduzeće) „cveta”? U ovom prilogu skrenuće se pažnja na značaj merenja intelektualnog kapitala za efikasno upravljanje intelektualnim performansama preduzeća i njegov rast i razvoj.

27. COMPARABLE ANALYSIS OF THE CAPITAL STRUCTURE DETERMINANTS IN POLISH AND HUNGARIAN ENTERPRISES – EMPIRICAL STUDY (koautor Aleksandar Dević), časopis:  Facta universitatis – series Economics and Organization, series Economics and Organization, Vol. 1. No. 9, 2001, pp. 85-99
28. SOME ASPECTS AND DETERMINANTS OF CORPORATE CAPITAL STRUCTURE, (koautor Aleksandar Dević) referat na simpozijumu u Svištovu (Bugarska), 26-27.10.2001, u zborniku radova: “21th Century: Expected Realities in Business and Management”,  str. 123-131.
29.MERENJE PERFORMANSI I MENADŽMENT KOMPENZACIJAMA MENADŽERA (I), časopis: Poslovna politika, mart 2002. str. 38-42.
30. MERENJE PERFORMANSI I MENADŽMENT KOMPENZACIJAMA MENADŽERA (II), časopis: Poslovna politika, april 2002, str. 54-58.
31. EVA KONCEPT I MERENJE VREDNOSTI PREDUZEĆA, jul-avgust, Poslovna politika, 2002, str. 66-68.

Apstrakt: Koncept ekonomski dodate vrednosti (vrednosti za vlasnike) datira kao ideja još od vremena Alfreda Maršala kojije u „Principima ekonomije” iz 1890. istakao da se kao profit od vlasništva može smatrati samo ona vrednost profita od koje je oduzeta kamata na sopstveni kapital kao oportunitetni trošak uloženog kapitala u posao. U praksi se javio u vreme kad i DuPont koncept 20- ih godina XX veka, u primeni „General Motors”-a, da bi ubrzo bio zapostavljen sve dok ga „Stem Stewart Company” nije ponovo uvela 80-ih godina XX veka i izuzetno afirmisala. Ovaj koncept pokazao se izuzetno korisnim za usmeravanje strategijskih i operativnih aktivnosti ka uspehu preduzeća.

32. KONTROLOM SATISFAKCIJE I LOJALNOSTI POTROŠAČA DO EFIKASNIJEG POSLOVANJA, časopis: Poslovna politika, oktobar 2002, str. 35-42.

Apstrakt: Savremeni ekonomski trenutak pokazuje da je poslovanje uspešnih preduzeća usmereno sve više u pravcu njihovih klijenata (potrošača). To, pak, sve više menja prirodu organizacije od one usmerene na proizvode (odnosno na jedinice) ka organizaciji koja bazira na segmentaciji potrošača. Poenta je sve više, u takvim preduzećima, na održavanju postojećih potrošača, a manje na pridobijanju novih. Savremeni pristup upravljačkoj praksi, takođe, sve veći akcenat stavlja upravo na tzv. “soft” komponente kao što su zaposleni, potrošači, organizaciono učenje i kultura, inovativnost i dr. Pravo mesto u sistemu merenja i upravljanja performansama preduzeća pronašli su tzv. kvalitativni (nefinansijski) indikatori performansi. Novi pristup u merenju proizašao je iz realne potrebe, s obzirom da se uslovi poslovanja menjaju a konkurencija intenzivira. U novim uslovima ona se označava kao konkurencija ne toliko između kompanija već između mreža. Potrošači, kao izuzetni stakeholderi u balansiranom sistemu merenja performansi dobijaju posebno mesto. Perspektiva potrošača ističe potrebu merenja intenziteta satisfakcije potrošača, kao i lojalnosti potrošača. Uspešnost preduzeća zavisi od sposobnosti i umešnosti da se produkuju kontinuirano unapređuju proizvode/usluge, ali i odnosi sa potrošačima preko i na osnovu tih proizvoda/usluga. Upravo, ti odnosi predstavljaju vrednu nematerijalnu imovinu preduzeća. S obzirom da se oni efektuiraju u konkretnoj vrednosti za vlasnike, njima treba upravljati. Iz toga proizilazi i potreba kontinuiranog merenja i praćenja fenomena satisfakcije i lojalnosti potrošača.

33. MERENJE SATISFAKCIJE I LOJALNOSTI ZAPOSLENIH (koautor Vesna Janković-Milić), časopis: Ekonomske teme, 1-2, 2002, str. 601-610.

Apstrakt: U radu se obrađuje izuzetno važna problematika merenja satisfakcije i lojalnosti zaposlenih. Kontrola satisfakcije i lojalnosti zaposlenih od vitalnog je značaja za efikasno upravljanje Ijudskim resursima preduzeča i efikasnost preduzeća.

Tittle: MEASUREMENT OF EMPLOYEES SATISFACTION AND LOYALTY

Summary: This paper deals with very significance problematic of measurement employee satisfaction and loyalty. The control of satisfaction and loyalty has vital importance for efficient management of human resources and enterprise efficiency.

34. NEKE MOGUĆNOSTI POBOLJŠANJA STATISTIČKE KONTROLE PROCESA KAO ALATA ZA POVEĆANJE EFIKASNOSTI POSLOVNIH PROCESA (koautor Vesna Janković-Milić), časopis: Ekonomske teme, br. 3, 2002, str. 149-159.

Apstrakt: U radu se ukazuje na značaj primene statističke kontrole procesa u upravljanju preduzecem i mogučnostima za poboljšanje ovog vrednog alata za poholjšanje efikasnosti poslovnih procesa i preduzeća.

Ključne reći: efikasnost procesa, efikasnost preduzeča, statistička kontrola procesa

Tittle: SOME OPPORTUNITIES FORIMPROVEMENT OF STATISTICAL PROCESS CONTROL AS A TOOL FOR INCREASING OF BUSINESS PROCESS EFFICIENCY

Summary: This paper points out the relevance of implementing statistical process control in management of enterprise and opportunities for improvement of this valuable tool for increasing of business process and enterprise efficiency.

Key words: process efficiency, enterprise efficiency, statistical process control.

36. MERENJE PRINOSA NA ULAGANJA U POBOLJŠANJE KVALITETA: POVEZIVANJE PERFORMANSI KVALITETA SA FINANSIJSKIM PERFORMANSAMA, u zborniku radova: VI Međunarodna konferencija “Upravljanje kvalitetom i pouzdanošću  DQM – 2003”, 18-19, jun 2003, zbornik radova, Beograd, 2003, str. 362-368.

Apstrakt: U radu se prikazuje ROQ koncept. Nastao je u težnji da se poboljša efikasnost ulaganja u akcije poboljšanja kvaliteta. On ističe da je: 1) kvalitet investicija, 2) da se ulaganja u kvalitet moraju finansijski kontrolisati, 3) da su moguća suvišna ulaganja u kvalitet i 4) da sva ulaganja u kvalitet nisu podjednako finansijski opravdana. Ovaj koncept povezuje performanse kvaliteta sa finansijskim performansama preduzeća.

Tittle: THE MEASUREMENT OF RETURN ONINVESTMENT IN QUALITYIMPROVEMENT: LINKING QUALITY PERFORMANCE TO FINANCIAL PERFORMANCE

Summary: This paper represents ROQ approach. It appears with aim of enhancement investment efficiency in actions for quality improvement. It emphasizes that (1) quality of investment, (2) quality efforts must be financially accountable, (3) it is possible to spend too much on quality, and (4) not all quality expenditures are equally valid. This approach linking quality performance to financial performance.

37. FAR METOD – ALAT ZA MERENJE I REDIZAJNIRANJE FLEKSIBILNOSTI PREDUZEĆA, VIII Internacionalni simpozijum, Palić, 22-23.05.2003. “Strategijski menadžment i sistemi podrške odlučivanju u strategijskom menadžmentu”, časopis: Strategijski menadžment, br. 1-2, 2003, str. 112-117.

Apstrakt: U radu se prikazuje metod za merenje, procenu, dijagnostikovanje i redizajniranje nivoa fleksibilnosti preduzeća kao preduslova za povećanje nivoa efikasnosti preduzeća.

Ključne reči: fleksibilnost, efikasnost, preduzeće.

Tittle: FAR METHOD – TOOL FOR MEASUREMENT AND REDESIGN ENTERPRISE FLEXIBILITY

Summary: This paper presents method for measurement, evaluation, diagnosis and redesigns the level of firm flexibility as a condition for enhancing the level of enterprise efficiency.

Key words: flexibility, efficiency, enterprise.

38. NEKI ASPEKTI EKONOMSKO-STATISTIČKE ANALIZE PRODUKTIVNOSTI RADA, (koautor Vesna Janković-Milić), u zborniku radova: VIII naučni skup “Regionalni razvoj i demografski tokovi balkanskih zemalja”, zbornik radova, Ekonomski fakultet u Nišu, 2003, str.  497-506.

Apstrakt: Produktivnost je univerzalni fenomen makroekonomske i mikroekonomske teorije i prakse. Pored njegove univerzalne primene kao ekonomskog cilja, principa i merila efikasnosti, u praksi i teoriji prisutni su različiti koncepti produktivnosti: produktivnost rada, produktivnost kapitala, produktivnost rada i kapitala, integralna produktivnost i dr. U daljim razmatranjima problematike analize produktivnosti polazi se od koncepta produktivnost rada. Jedan od osnovnih ciljeva u sistemu ciljeva preduzeca je ostvarenje optimalne produktivnosti. Stepen uspešnosti u ostvarivanju cilja produktivnosti, meri se ekonomski relevantnim odnosom između proizvoda i utrošaka radne snage. Produktivnost je parcijalno merilo efikasnosti i meri ekonomsku uspešnost u korišcenju radne snage kao vitalnog resursa preduzeća.

39. NEKE IMPLIKACIJE STRATEGIJE SPOLJNIH IZVORA RESURSA I SPOSOBNOSTI NA EFIKASNOST PREDUZEĆA, (koautor Sonja Vučić) časopis Ekonomske teme, br. 4, 2003, str. 93-102.

Apstrakt: U ovom prilogu rasvetliće se neki aspekti strategije spoljnih izvora resursa i sposobnosti (outsourcing-a) kao značajne razvojne šanse malih i srednjih preduzeća u uslovima globalizacije.

Ključne reči: resursi, spobobnosti, outsourcing, efikasnost preduzeća.

Tittle: SOME IMPLICATIONS OF OUTSOURCING STRATEGY ON ENTERPRISE EFFICIENCY

Summary: This paper emphasizes some aspects of outsourcing strategy option as relevant development chance for small and medium enterprises in the term of globalization.

Key words: resources, competencies, outsourcing, enterprise efficiency.

40. NEKI ASPEKTI SISTEMA MERENJA PERFORMANSI PREDUZEĆA, u zborniku radova: “Ekonomska efikasnost strategija razvoja preduzeća tržišne privrede – mogućnosti i načini unapređenja”, časopis: Ekonomske teme, br. 3, 2003, str. 155-162.

Apstrakt: U ovom prilogu kritički se sagledavaju različiti pristupi i sistemi merenja performansi preduzeća, te ukazuje na zahteve procesa merenja performansi preduzeća u savremenim uslovima.

Ključne reči: performansa, merenje, preduzeće.

Tittle: SOME ASPECTS OF ENTERPRISE PERFORMANCE MEASUREMENT SISTEMS

Summary: This paper deals with critical aspects of different performance measurement approaches and systems and stress out the needs of performance measurement process in the enterprises in the modern conditions.

Key words: performance, measurement, enterprise.

41. PRIZMA PERFORMANSI – INTEGRALNI MODEL ZA MERENJE PERFORMANSI PREDUZEĆA, (koautor Vesna Sekulić), u zborniku radova: Međunarodni naučni skup – “Menadžment – ključni faktori uspeha”, SymOrg 2004, Zlatibor, 06-10.06.2004, CD format, ISBN 86-7680-022-7.

Apstrakt: U ovom radu ističu se osnove ideje i karakteristike Prizme performansi kao modela integralnog merenja performansi preduzeća prema zahtevima novog okruženja.

Ključne reči: preduzeće, performanse, merenje.

Tittle:

Summary: This paper deals with basic ideal and features of The Performance Prism as a model for integral performance measurement in enterprise according to new environment requirements.

Key words: enterprise, performance, measurement.

42. KOMPLEMENTARNOST U PRIMENI CSF METODA I BSC MODELA U PROCESU STRATEGIJSKOG UPRAVLJANJA, (koautor V. Sekulić), međunarodni naučni skup, Palić, časopis: Strategijski menadžment, br. 1-2, 2004, str. 108-113.

Apstrakt: U radu se potencira relevantnost kritičnih faktora uspeha kao metoda strategijske kontrole za realizaciju modela Balansne karte performansi, kao i njihovo kombinovanje i komplementarnost u procesu strategijskog menadžmenta.

Ključne reči: strategijska kontrola, kritični faktori uspeha, balansna karta performansi, strategijski menadžment.

Tittle: Complementary in Implementation of CSF Method and BSC Model in the Process of Strategic Management

Summary: This paper points out the relevance of critical success factors as a method of strategic control for implementation of Balanced Scorecard model, as well as their combination and complementary in the process of strategic management.

Key words: strategic control, critical success factors, Balanced Scorecard, strategic management.

43. ABM METODOLOGIJA U FUNKCIJI POVEĆANJA EFIKASNOSTI PREDUZEĆA, časopis: Poslovna politika, februar 2004, str. 41-44.

Apstrakt: S krajem prošlog veka u ekonomskoj teoriji i praksi pojedinih uspešnih preduzeća došlo je do preorijentacije sa funkcionalnog na procesni pristup upravljanja preduzećem. Procesna orijentacija donela je, razume se, i određene novine u upravljačku praksu koje se manifestuju kroz, tada, nove koncepte, o kojima će nadalje biti reči. Analiza efektivnosti i efikasnosti poslovnih procesa predstavlja tzv. srednji nivo analize. Aktivnosti predstavljaju segmente poslovnih procesa. Isticanje ovog nivoa analize afirmisano je razvojem i praktičnom primenom različitih, međusobno povezanih i komplementamih koncepata (ABM, ABC, ABCM, ABPB i dr.) koji u fokusu imaju poslovnu aktivnost, odnosno efektivnost i efikasnost aktivnosti. Naime, polazište ovih koncepata je da se resursi preduzeća upotrebljavaju i troše obavljanjem različitih poslovnih aktivnosti, a povodom proizvodnje i realizacije proizvoda ili usluga.

44. AKTUELNE OPCIJE SAVREMENOG MENADŽMENTA U TEŽNJI ODRŽAVANJA KONKURENTNOSTI I POVEĆANJA EFIKASNOSTI PREDUZEĆA (koautor Dragana Vukadinović), časopis: Poslovna politika, jun 2004, str. 31-36.
45. PRODUKTIVNOST POLJOPRIVREDE ZEMALJA U TRANZICIJI – FAKTORI I MOGUĆNOSTI POBOLJŠANJA (koautor Sonja Vučić), u zborniku radova: Međunarodni naučni skup “Regionalni razvoj i demografski tokovi balkanskih zemalja”, Ekonomski fakultet Niš, 25.06.2004, str. 661-669.

Apstrakt: Za većinu zemalja u tranziciji poljoprivredna proizvodnja je vrlo značajan privredni segment. Tačnije, u mnogim od njih poljoprivreda ima tretman grane od strategijskog značaja u procesu transformacije privrede i društva. Za neke od njih ona je i u prethodnom sistemu predstavljala jedan od stubova privrednog rasta. Takođe, ona je uglavnom i do sada ostala vrlo važna grana za amortizovanje tranzicionih problema privrede i društva, naročito onih socijalnih. U ovom prilogu pažnja se usmerava na sagledavanje performansi poljoprivrede u tranzicionim privredama u tranzicionom periodu, potom na identifikovanje problema u rastu i razvoju ovog sektora, odnosno u produktivnosti (efikasnosti) poljoprivrede, te na moguće načine za povećanje njene produktivnosti (efikasnosti), a time i njenom većem doprinosu privrednom rastu zemalja u tranziciji.

46. METODOLOGIJA ŠEST SIGMA U FUNKCIJI POVEĆANJA EFEKTIVNOSTI I EFIKASNOSTI POSLOVNIH PROCESA (koautor Dragana Vukadinović), časopis: Ekonomske teme, br. 1-2, 2004, str. 391-397.

Apstrakt: U ovom radu ukazuje se na relevantnost i korisnost primene ’6 sigma ’ metodologije u okviru procesnog menadžmenta u funkciji povećanja efektivnosti i efikasnosti procesa u preduzeću.

Ključne reči: proces, efektivnost, efikasnost, menadžment.

Tittle: SIX SIGMA METODOLOGYIN THE FUNCTION OF INCREASING EFFECTIVENESS AND EFFICIENCY OF BUSINESS PROCESSES IN ENTERPRISE

Summary: Abstract: This paper point out the relevance and usefulness of implementation Six Sigma methodology in process management in function of increasing effectiveness and efficiency of business process in enterprise.

Key words: process, effectiveness, efficiency, management.

47. UTICAJ INOVACIJA ZNANJA, PROIZVODA I PROCESA NA EFIKASNOST PREDUZEĆA, časopis: Poslovna politika, septembar 2004, str. 34-39.
48. INTELEKTUALNI RESURSI SADRŽANI U ISTRAŽIVANJU I RAZVOJU – PROBLEMI I MOGUĆA REŠENJA U VREDNOVANJU I IZVEŠTAVANJU (koautor Dragana Vukadinović), časopis: Poslovna politika, oktobar 2004, str. 45-48.

Apstrakt: U eri „Nove ekonomije” intelektualni resursi preduzeća smatraju se vrlo važnim za povećavanje prinosa i vrednosti za vlasnike. Ovi resursi, sadržani u stručnim kadrovima, inovativnom menadžmentu, patentima i know-how-u, softverima i bazama podataka, dobrim odnosima sa potrošačima i drugim steikholderima, kao i robnim markama, unikatnim organizacionim planovima, projektima i procesima; doprinose rastu cene akcija preduzeća na tržištu kapitala. Intelektualni resursi danas omogućavaju najveće prinose, u poređenju sa fizičkim i finansijskim. Naime, intelektualni kapital čini čak više od polovine tržišne kapitalizacije (vrednosti) mnogih preduzeća koja kotiraju na betei. U suštini, ta tzv. “meka” aktiva, ključna je za održavanje i povećanje njihove konkurentske prednosti. Efektivno i efikasno upravljanje intelektualnim resursima preduzeća pretpostavlja adekvatno merenje (vrednovanje) intelektualnih resursa, kao i izveštavanje o toj vrednosti. Informacije o intelektualnim resursima važne su za menadžment preduzeća, ali i za potencijalne investitore. Neadekvatnost tradicionalnih finansijskih izveštaja, u torh pogledu, stvara određene probleme u odlučivanju vezanom za investiranje. Naime, mnoga istraživanja pokazuju da investitori često neadekvatno vrednuju akcije kompanija koje su intenzivne intelektualnim resursima, u smislu njihovog precenjivanja ili podcenjivanja. Za firme koje su prekomerno opterećene visokim troškovima kapitala, to zapravo znači podinvestiranje u intelektualni kapital, što je, razume se, negativno, jer propuštaju mogućnost za povećanje profita i rast imovine vlasnika u budućem periodu. Menadžeri su najčešće “hendikepirani” kad odlučuju o tome koliko mogu da investiraju u intelektualnu aktivu ili koja je najbolja mogućnost za investiranje, upravo zbog neadekvatnih informacija. Naime, zapaža se i asimetrija u informacijama menadžera u preduzeću i potencijalnih investitora na tržištu kapitala (berzi). Neadekvatnost tradicionalnih finansijskih izveštaja u pogledu pružanja informacija o nematerijalnoj imovini, stvara određene probleme u investicionom odlučivanju. Opšti stav, koji je do skora bio prisutan, jeste da se interno razvijena intelektualna imovina, odnosno investicije u funkciji njenog razvoja (troškovi istraživanja i razvoja, na primer) tretiraju rashodom perioda i ne kapitalizuju. Dugoročno posmatrano, ovakav tretman nije odgovarajući jer preduzeće u skladu sa principom ekonomičnosti teži redukcijama (uštedama) i na ovim troškovima (ulaganjima). Opravdanje za nekapitalizovanje istraživanja i razvoja (l&R) je da nema jakih dokaza o uzročnoj vezi između troškova (ulaganja) u istraživanje i razvoj i budućih koristi. Imajući u vidu da je u poslednje dve decenije 20. veka zabeležen ogroman rast ulaganja u istraživanje i razvoj u nekim granama industrije razvijenih zemalja (biotehnologija, softveri i dr.), otvoreno je pitanje kapitalisanja istraživanja i razvoja, ali i njegove amortizacije tokom vremena. U ovom prilogu, u najvećoj meri, u fokusu je intelektualna imovina koja je interno kreirana, odnosno koja je sadržana u istraživanju i razvoju. U tom pravcu ovde će se, najpre, sagledati problem vrednovanja, potom posledice u alokaciji resursa, a na kraju prikazati i neka aktuelna rešenja problema merenja i izveštavanja o ovim intelektualnim performansama.

49. MERENJE EKOLOŠKIH PERFORMANSI PERFORMANSI PREDUZEĆA (koautor Sonja Vučić), časopis: Ekonomske teme, br. 4 , 2004, str. 109-116

Apstrakt: U radu se potencira jedna vrlo važna dimenzija merenja performansi preduzeća – ekološke performanse. Pored toga, istiće se značaj merenja i upravljanja ekološkim performansama za poboljšanje ekonomskih performansi preduzeća u savremenim uslovima.

Ključne reči: ekologija, efektivnost, efikasnost, menadžment

Tittle: THE MEASUREMENT OF ECOLOGICAL PERFORMANCE OF FIRM

Summary: This paper points out one of very important dimensions of performance measurement in enterprise – ecological performance. As well as, it emphasizes the relevance of ecological performance measurement and management for improving enterprises ecological performances in moder conditions.

Key words: ecology, effectiveness, efficiency, management.

50. UPRAVLJANJE EKOLOŠKIM PERFORMANSAMA PREDUZEĆA (koautor Sonja Vučić), časopis: Poslovna politika, novembar 2004, str. 53-57.

Apstrakt: U savremenim uslovima, ekološke performanse preduzeća predstavljaju vrlo značajno i zahtevno upravljačko područje. S obzirom na kompleksnost odnosa životne sredine kao „steikholdera” sa drugim steikholderima preduzeća, nameće se problem identifikovanja njihovog međusobnog uticaja i doprinosa. To zapravo znači identifikovanje različitih aspekata ekoloških performansi preduzeća, koje se realizuju u odnosu preduzeća, tj. njegovih steikholdera prema životnoj sredini, i vice versa. Ovde se na umu ima širi kompleks ekoloških performansi, polazeći od ekoloških ciljeva preduzeća, resursa (ulaganja, inputa) za realizovanje tih ciljeva, kao i ostvarenih ekoloških efekata (autputa, rezultata). U tom smislu, imajući u vidu relevantne odnose između ovih kategorija, može se govoriti o eko-efektivnosti i eko-efikasnosti, kojima se, u stvari, operacionalizuje pojam ekoloških performansi. S obzirom na određeni uticaj ekoloških performansi na ekonomske performanse preduzeća, razumljiv je i zahtev za efektivnim upravljanjem ekološkim performansama preduzeća. U rasvetljavanju ove problematike, u radu se najpre potenciraju (1) relacije životne sredine i ključnih ekološki orijentisanih steikholdera preduzeća koje reflektuju ekološke performanse, a potom identifikuju (2) ključna područja upravljanja ekološkim performansama. U nastavku se (3) objašnjava opšti koncept i determinante upravljanja ekološkim performansama, te analiziraju (4) elementi procesa upravljanja ovim performansama. Na kraju se prikazuju mogući (5) sistemi za podršku upravljanja ekološkim performansama i ukazuje na ekonomske i neekonomske koristi i efekte ekoloških upravljačkih sistema.

51. VAICTM METODOLOGIJA MERENJA EFIKASNOSTI UPOTREBE RESURSA PREDUZEĆA (koautor Nikola Malenović), časopis: Ekonomske teme, br. 3, 2004, str. 31-40.

Apstrakt: U fokusu ovog priloga je VAIC metod za merenje efikasnosti upotrebe resursapreduzeća u “novoj ekonomiji”.

Ključne reči: resursi, efikasnost, preduzeće, nova ekonomija.

Tittle: VAIC™ METHOD FOR MEASURING THE EFFICIENCY OF RESOURCE USAGEIN ENTERPRISE

Summary: Abstract: This paper deals with VAIC method for measuring the efficinecy of resource usage in enterprise in New economy.

Key words: resources , efficiency, enterprise, new economy

52. IZVEŠTAVANJE O INTELEKTUALNOM KAPITALU PREDUZEĆA U NOVOJ EKONOMIJI, časopis: Računovodstvo, br. 11-12, 2004, str. 17-26.

Apstrakt: Autor u radu ističe značaj i nužnost merenja i izveštavanja o intelektualnom kapitalu u “novoj ekonomiji”. Takođe, analizira rešenja izveštavanja o intelektualnom kapitalu iz Međunarodnog računovodstvenog standarda 38, kao i sadržaj izveštaja o intelektualnom kapitalu kao sastavnom elementu eksternog računovodstveno-finansijskog izveštaja.

Klјučne reči: inšelekšualni kaiišal, izveššavanje, Međunarodni računovodsšveni sšandardi

53. NEKI ASPEKTI ANALIZE PERFORMANSI AGROEKOLOŠKOG SISTEMA OPŠTINA GRADA NIŠA, (koautor Sonja Vučić), u zborniku radova: Međunarodni naučni skup “Regionalni razvoj i demografski tokovi balkanskih zemalja”, Ekonomski fakultet Niš, 2005, str. 449-458.
54. NEKI ASPEKTI PROJEKTA UNAPREĐENJA SISTEMA MERENJA PERFORMANSI PREDUZEĆA (koautor Vladan Igić), u zborniku radova: IX internacionalni simpozijum iz Project Management-a “Sa projektnim menadžmentom u evropske integracije”, Zlatibor 13-15.06.2005, str. 354-358.

Apstrakt: U radu se akcentuje značaj kontinuiranog unapređenja sistema merenja performansi s obzirom na uticaj koji ovaj sistem ima na efikasno i efektivno upravljanje preduzećem u savremenim uslovima poslovanja.

Ključne reči: Projekt, performanse, sistem merenja.

Tittle: SOME ASPECTS OF PROJECT OFIMPROVING PERFORMANCE MEASUREMENT SYSTEMIN ENTERPRISE

Summary: This paper emphasizes the relevance of permanent improving performance measurement system because of its influence on efficiency and effectiveness of management in contenporary business conditions.

Key words: Project, performance, measurement system.

55. ORIJENTACIJA NA POTROŠAČE I RAZVIJANJE KOMPENZACIONIH SISTEMA, časopis: Ekonomske teme, 2005, br. 1-2, II, str. 343-349.

Apstrakt: U radu se ukazuje na značaj i potrebu usvajanja orijentacije ka potrošačima i razvijanje kompenzacionih programa orijentisanih ka potrošačima za održavanje i unapređenje konkurentske prednosti preduzeća u savremenim uslovima poslovanja.

Ključne reči: orijentacija na potrošače, kompenzacioni sistem, upravljanje i merenje performansi, konkurentska prednost.

Tittle: CUSTOMER ORIENTATION AND DEVELOPING COMPENSATION SYSTEMS

Summary: : This paper points out the relevance of adopting customer orientation and developing customer-oriented compensation systems for sustaining and improving competitive advantageof a firm in the modem business conditions.

Key words: customer orientation, compensation system, performance management and measurement, competitive advantage.

56. UNAPREĐENJE PERFORMANSI POSLOVNIH PROCESA PREDUZEĆA (koautor Vesna Sekulić), časopis: Ekonomske teme, br. 3, 2005, str. 83-92.

Apstrakt: U radu se ukazuje na značaj performansi poslovnih procesa za uspešnost preduzeća kao sistema. U tom kontekstu analiziraju se relevantni metodološki aspekti unapređenja procesa.

Ključne reči: poslovni procesi, performanse, preduzeće.

Tittle: IMPROVING BUSINESS PROCESS PERFORMANCE OF ENTERPRISE

Summary: This paper points out the relevance of business process performance for business success of enterprise as a system. In that context it analyzes some relevant methodological aspects of improving process performance. Key words: business processes, performance, enterprise.

57. BIZNIS INKUBATOR CENTAR – INSTRUMENT PODRŠKE RAZVOJA MALIH I SREDNJIH PREDUZEĆA (koautor Sonja Vučić),  časopis: Ekonomske teme, br. 4, 2005, str. 121-130.

Apstrakt: U radu se ukazuje na značaj biznis inkubatora za razvoj malih i srednjih preduzeća. Osnivanje i junkcionisanje biznis inkubator centara je kompleksan proces koji zahteva podršku nacionalnih i međunarodnih institucija i organizacija. Uspeh u radu biznis inkubator centra pretpostavka je uspeha novoosnovanih malih preduzeća i obezbeđivanja preduslova za njihovo samostalno poslovanje nakon određenog perioda podrške od strane inkubator centra. Razvoj privrede određenog regiona i zemlje u celini može da bude značajno podržan uspešnim funkcionisanjem većeg broja biznis inkubator centara. Imajući u vidu ovaj momenat, posebna pažnja usmerena je na koncept, modele, tipologije biznis inkubator centra, kao i na relevante elemente i procese njegovog junkcionisanja.

Ključne reči: biznis inkubator, preduzetništvo, razvoj privrede, mala i srednja preduzeća.

Tittle: BUSINESS INCUBATOR CENTER – INSTRUMENT FOR SUPORT OF SMEs DEVELOPMENT

Summary: This paper points out the relevance of business incubators for SMEs development. Establishing and functioning of incubator centers is complex process which requests support of national and intemational institutions and organizations. Success in business incubators is precondition for success of new established small enterprises and, also, preconditions for their independent work after period of incubator center support. Economy development of certain region and country on the whole, can be significant supported by successful functioning of greater number of incubator centers. Having in mind this moment, certain attention is directed on concept, models, typologies of business incubation centers, and on relevant elements and processes of their functioning.

Key words: business incubator, entrepreneurship, economy development, SMEs.

58. IZVEŠTAVANJE O INTELEKTUALNOM KAPITALU I NEFINANSIJSKIM PERFORMANSAMA – ZAHTEV MODERNOG BIZNISA  (koautor Ljiljana Bonić), časopis: Ekonomske teme, br. 5, 2005, str. 209-220.

Apstrakt: Globalizacija poslovanja i liberalizacija tržišta nameću kao jedan od osnovnih postulata poslovnog izveštavanja potrebu za obelodanjivanjem informacija o intelektualnom Jcapitalu preduzeća. Poslovno izveštavanje o nematerijalnim ulaganjima podrazumeva povezivanje Jinansijskih i nefinansijskih informacija o njima i njihovo dobrovoljno obelodanjivanje u cilju objektivnog informisanja stejkholdera o imovinskom, finansijskom i rentabilitetnom položaju preduzeća. Normativno regulisanje izveštavanja o nematerijalnim ulaganjima kreče se upravo u tom pravcu.

Ključne reči: poslovno izveštavanje, nematerijalna ulaganja

Tittle: REPORTING ONINTELECTUAL CAPITAL AND NONFINANCIAL PERFORMANCE – REQUIREMENT OF CONTERPORARY BUSINESS

Summary: Globalization of business and liberalization of market impose the need on disclosure information about intelectual capital like a one of the basic supposition of Business Reporting. Business Reporting about intangible assets meaning connection and disclose financial and nonfinancial information in aim to objective inform stakeholder about property, financial and profitability position. Legal frameworks about intangible assets are going in that course.

Key words: Business Reporting, intangible assets

59. MERENJE NEKIH DIMENZIJA NEFINANSIJSKIH PERFORMANSI PREDUZEĆA, časopis: Ekonomske teme, ISSN 0353-8648, br. 1-2, 2006, str. 277-283.

Apstrakt: U radu se potencira značaj merenja nemonentarnih performansi povezanih sa društvenom odgovornošću preduzeća.

Tittle: MEASUREMENT OF SOME NONFINANCIAL PERFORMANCE DIMENSIONS OF ENTERPRRISE

Summary: This paper points out the relevance of measurement nonfinancial performance in the field of corporate social responsibility.

Key words: performance, measurement, responsibility, enterprise.

60. IMPLEMENTACIJA BALANCED SCORECARD MODELA U MALIM I SREDNJIM PREDUZEĆIMA (koautor Ljiljana Bonić), časopis: Ekonomske teme, ISSN 0353-8648, br. 4-5, 2006, str. 47-55; COBISS.SR-ID 141457676

Apstrakt: U radu se potencira značaj primene Balanced Scorecard (BS) modela u malim i srednjim preduzećima, koji kao i kod velikih preduzeća može biti od velike koristi u poboljšanju procesa upravljanja performansama. Cilj rada je da ukaže na metodološke momente relevantne za implementaciju BS modela u malim i srednjim preduzećima. Pored toga, na osnovu empirijskih istraživanja identifikovana su problematična mesta i ograničenja za uspešnu implementaciju ovog modela u malim i srednjim preduzećima. Zbog toga se i predlažu modifikacije i preporuke u vezi implementacionog plana Balanced Scorecard-a u malim i srednjim preduzećima.

Ključne reči: performanse, merenje, upravljanje, Balanced Scorecard, mala i srednja preduzeća.

Tittle: IMPLEMENTATION OF BALANCED SCORECARD MODEL IN SMALL AND MEDIUM SIZED ENTERPRRISES

Summary: This paper points out the relevance of implementing the Balanced Scorecard model in Small-to Medium-sized enterprises (SMEs), which could be useful for improving the process of performance management, as well as large companies. The aim of the paper is to point out some relevant methodological moments for implementing the BS model in SMEs. Besides that, some problematic points and limitations have been identified for the implementation of the BS model in SMEs based on empirical researches. Because of that some recommendations of modifications of the BS implementation plan for SMEs have been made.

Key words: performance, measurement, management, Balanced Scorecard, Small-to Medium-sized enterprises

61. PERFORMANSE EKOLOŠKOG PROIZVODA U FUNKCIJI ZAŠTITE POTROŠAČA I KONKURENTSKE PREDNOSTI PREDUZEĆA, (koautor S. Jovanović), časopis: Ekonomske teme, ISSN 0353-8648, br. 1, 2007, str. 275-290.; COBISS.SR-ID 162641576

Apstrakt: U savremenim konkurentskim uslovima, asortiman proizvoda sa ekološkim performansama postaje imperativ u cilju poboljšanja ukupnog poslovnog uspeha preduzeća. Ekološki proizvod je u funkciji ostvarivanja zaštite potrošača po pitanju zdravstveno-bezbednosnih zahteva. Proizvodnja i prodaja ekoloških proizvoda predstavlja svojevrstan instrument za ostvarivanje konkurentske prednosti preduzeća u odnosu na sve one subjekte čija je ponuda bez ekoloških predznaka. Delovanje preduzeća u tom pravcu podrazumeva poboljšanje performansi proizvoda i poboljšanje performansi procesa. U ovome, značajnu funkciju ima i primena koncepta „ozelenjavanja “ proizvoda i procesa preduzeća, kao i „zelenog marketinga”. „Zeleni marketingnaime, sublimira „ozelenjavanje” proizvoda i „ozelenjavanje“ preduzeća. Komponovanje tradicionalnih instrumenata marketing miksa (proizvoda, cene, distribucije i promocije) pretpostavlja adekvatnu spoznaju zahteva „zelenih potrošača “ u cilju formulisanja odgovarajuče strategije “zelenog marketinga “. Njegova uloga je da pomogne u ostvarivanju ciljeva poboljšanja performansi ekološkog proizvoda, povećanju satisfakcije potrošača, prodaje i profita preduzeća.

Ključne reći: ekološki proizvod, zaštita potrošača, zeleni marketing, strategija, konkurentska prednost.

Tittle: ENVIRONMENTAL PRODUCT PERFORMANSE IN THE FUNCTION OF CONSUMER SAFETY AND COMPETITIVE ADVANTAGE OF ENTERPRISE

Summary: Under contemporary competing market conditions, an environmental- friendly product assortment has become an imperative with the aim to improve total business success of an enterprise. An eco-product is related to the protection of consumers in terms of health and safety requirements. Production and sale of eco- products are a special instrument for achieving competitive advantages of an enterprise in competition with all other subjects that do not have ecologic signs on their offers. If an enterprise operates in that direction, it means that there must be improvements in product performances and improvements in performances of the process. In this context an important role belongs to the application of the concepts of “greening” of products and the process of an enterprise, as well as “green marketing”. “Green marketing”, namely, sublimates “greening” of products and “greening” of enterprises. Composing traditional instruments of marketing mix, the 4Ps (product, price, place and promotion), means adequate recognition of “green consumers’” demands with the aim to develop an appropriate “green market” strategy. Its role is to support the accomplishment of goals related to the improvement of eco-product performances, increased satisfaćtipn of consumers, sale and proflt that an enterprise makes.

Key words: ecoproduct, the protection of consumers, green marketing, strategy, competitive advantage.

62. MERENJE USPEŠNOSTI POSLOVANJA ZASNOVANO NA CASH FLOW KONCEPTU (koautor Ljiljana Bonić), časopis: Računovodstvo, ISSN 0023-2394, br. 1-2, 2007, str. 53-64.

Apstrakt: Konceptualne postavke merenja uspešnosti poslovanja čine osnovu za razlikovanje merila uspešnosti poslovanja na bazi računovodstvenoG i ekonomskog koncepta rezultata. U uslovima nove ekonomije vlasnici kapitala, kao primarni stejkholderi u preduzeću, sve više upotreblјavaju merila uspešnosti koja se zasnivaju na konceptu ekonomskoG rezultata u okviru kojih značajnu Grupu čine pokazatelјi zasnovani na sazć J1om> konceptu. Opravdanost njihove upotrebe u izmenjenim uslovima poslovanja biće razmatrana u ovom radu.

Klјučne reči: merila uspešnosti poslovanja, računovodstveni koncept rezultata, koncept ekonomskoG rezultata, novčani tok.

63. UPRAVLJANJE PERFORMANSAMA LJUDSKIH RESURSA KAO DETERMINANTA KREIRANJA VREDNOSTI I KONKURENTSKE PREDNOSTI PREDUZEĆA, časopis: Teme, Univerzitet u Nišu, ISSN 0351-1685, br. 2, 2007, str. 315-328
64. DEVELOPING THE SUSTAINABILITY PERFORMANCE MANAGEMENT SYSTEM IN TOURISM ENTERPRISES (coauthors Sonja Jovanović, Vesna Janković-Milić), u zborniku radova: Strategic Development of Tourism Industry in the 21st century, naučna konferencija u organizaciji Fakulteta za turizam i ugostiteljstvo u Ohridu (Makedonija), 25-26 maj 2007, zbornik apstrakata,  str. 63.

Summary: Tourism is one of the many extemal forces influencing the direction and options for local development. The question of whether tourism can be sustainable – that is, whether it can contribute to local sustainable development – is rightfully addressed in the context of the Local Agenda 21 process. The Rio Earth Summit identified tourism as one of the key sectors of the economy which could make a positive contribution to achieving sustainable development. Business activities of tourism enterprises can have considerable impact on environment, socio -cultural authentic, and economic development trends. The role of any tourism enterprise in achieving principles of sustainable tourism could be very important. Realizing this principles require adequate management system. Because this reason, this paper points out basic elements for developing the sustainability performance management system in tourism enterprises.

Key words: sustainable tourism, environmental impact, social impact, economics impact of tourism, sustainability performance management system, tourism enterprise

65. RESURSI I KONKURENTSKA PREDNOST PREDUZEĆA, u zborniku radova: XII Naučni skup “Regionalni razvoj i demografski tokovi zemalja jugoistočne Evrope”, 22. jun 2007, Ekonomski fakultet, Niš, ISBN  978-86-85099-48-9, str. 347-356.

Apstrakt: Konkurentska prednost i poslovni uspeh preduzeća zavisi od njegovih resursa i sposobnosti, kao i od nivoa ekonomske efikasnosti i efektivnosti njihove upotrebe. Suština tog procesa je u povećanju kreativnosti u kreiranju i kombinovanju, povezivanju funkcionalnih sposobnosti u korišćenju, kao i ostvarivanju sinergetskih efekata u procesu upotrebe inoviranih i fleksibilnih resursa preduzeća. U savremenim uslovima izraženog dinamizma konkurencije, razvijene informacione tehnologije, “ekonomije znanja ”, globalizacije tržišta i sve glasnijih ekoloških zahteva, menja se odnos prema postojećim stavovima i strategijama upravljanja resursa i sposobnosti preduzeća. U takvim uslovima sve više se aktuelizuje pitanje nove hijerarhije resursa prema njihovim ključnim performansama za izgrađivanje i očuvanje konkurentske prednosti u “novoj ekonomiji”. Svrha ovog priloga je isticanje značaja performansi resursa za konkurentsku prednost preduzeća shodno zahtevima i izazovima savremenog ekonomskog trenutka na početku novog milenijuma.

Ključne reči: resurs, konkurentska prednost, preduzeće.

Tittle: RESOURCES AND COMPETITIVE ADVANTAGE OF ENTERPRISE

Summary: The competitive advantage and volume of enterprise success depends on their resources and capabilities, as well as level of effectiveness and efficiency. The essence of that process is in increasing creativity of creating, combining, and linking functional capabilities in resource using, and in realizing the synergic effects of innovated and flexible resources of enterprise. Modem conditions of dynamic competition, sophistical information technology, “knowledge economy”, market globalization, and louder environmental requirements, has changed the relation to current opinions and strategies of resources and competencies management. These conditions actualize problems of identificatiori new hierarchy of firm resources for competitive advantage in accordance to requirements and challenges of modem economic moment on the begging of the new millenium.

Key words: resource, competitive advantage, enterprise.

66. TQM MODELI KAO INSTRUMENT POBOLJŠANJA POSLOVNIH PERFORMANSI I KONKURENTSKE PREDNOSTI PREDUZEĆA (koautor Vesna Sekulić), 10th International Conference Dependability and Quality Management, Belgrade, Serbia, 13-14 June 2007, zbornik radova, ISSN 1451-4966, str. 288-294.

Apstrakt: Upravljanje ukupnim kvalitetom je sistem koji savremeno preduzeće koristi u jitnkciji ostvarivanja superiomih poslovnih peifomumsi. Na osnovu TQM koncepta razvijeni su TQM modeli koji predstavljaju način njegove operacionalizpcije. Najširu primenu imaju MBNQA i EQA modelL Njihov značaj za upravljanje performansama preduzeća je veliki jer na specifičan način omogućavaju merenje i praćenje poslovnih performansi preduzeća i utiču na njihovo poboljšanje.

Ključne reči: modeli upravljanja ukupnim kvalitetom, performanse

Tittle: MODELS ASINSTRUMENT OFIMPROVING BUSINESS PERFORMANCE AND COMPETITTVE ADVANTAGE OF ENTERPRISE

Summary: Total quality management is the system that contemporary enterprise uses in function ofsuperior business performance. TQM concept is the basisfor developing TQM models as the way ofits operationalisation. The models that are most applicable are MBNQA and EQA models. They are very significant for performance management since they on specific way contribute to measuring and tracking business performance and influence on their improving.

Key words: total quality management models, performance

67. TRADICIONALNI VERSUS STRATEGIJSKI KONCEPT MERENJA PERFORMANSI PROJEKTA, (koautor Vesna Sekulić), u zborniku radova: XI Internacionalni simpozijum iz projektnog menadžmenta – “Projektni menadžer profesija budućnosti”, Zlatibor, 6-8 jun 2007, YUMPA, ISBN 978-86-86385-02-4; str. 42-46.

Apstrakt: U radu se analiziraju pređnosti i nedostaci tradicionalnog pristupa merenju performansi projekta i ukazuje na značaj multidimenzionalnog strategijskog koncepta merenja performansi projekta, s obzirom na naglašenu neophodnost i relevantnost projekata za uspeh i visok nivo petformansi preduzeća u konkurentnom poslovnom okruženju.

Ključne reči: Projekat, performanse, merenje.

Tittle: TRADITIONAL VERSUS STRATEGIC CONCEPT OF PROJECT PERFORMANCE MEASUREMENT

Summary: The paper analyzes the advantages and shortcomings of traditional approach to project performance measurement and points out the significance of multidimensional strategic concept of project performance measurement, since projects have emphasized as necessary and more relevant factor of business success and high level of business performance in today’s competitive business environment.

Key words: Project, performance, measurement.

68. COST-BENEFIT ANALIZA I UPRAVLJANJE EKOLOŠKIM PERFORMANSAMA, (koautori: Snežana Đekić, Sonja Jovanović), časopis: Savremena poljoprivreda, ISSN 0350-1205, Novi Sad, br. 1-2, 2008, str. 136-142.

Apstrakt: U upravljanju ekološkim problemima od značaja je primena analize troškovi-koristi (cost-benefit analiza). Ekonomskom analizom ukupnih troškova i koristi, odnosno njihove razlike u vidu neto efekata, identifikuje se izvodljivost i isplativost ulaganja u alterativne ekološke projekte. Međutim, javljaju se i objek- tivne poteškoće prilikom korišćenja ovog pristupa analize i ocene performansi za potrebe investicionog odlučivanja pri izboru ekoloških projekata, te se potencira njena komplementarnost sa drugim upravljačkim pristupima i tehnikama anali- ze. Radi ublažavanja ograničenja nedostajućih informacionih inputa (preciznog merenja troškova i koristi) od značaja je, između ostalih, metod analize ekoloških uticaja.

Ključne reči: ekološke performanse, ekološki projekat, cost-benefit analiza.

Tittle: COST-BENEFIT ANALISYS AND ENVIRONEMENTAL PERFORMANCE MANAGEMENT

Summary: In environmental problems management it is very important implementation of cost- benefit analysis. With economic analysis of total costs and benefits, i.e. difference in net effects, it is possible identify feasibility and profitability of investments in altemative eco- logical projects. However, during this approach of analysis and performance evaluation appears problems and suggestion is complementarities with other management approach and techniques of analyse. For alleviation of lack of information inputs limitations (pre- cise measuring of costs and benefits) it is significant, among others, ecological infiuence analysis method.

Key words: ecological performances, ecological projects, cost-benefit analysis

69. MODEL MERENJA PERFORMANSE UKUPNE POSLOVNE USPEŠNOSTI PREDUZEĆA, u zborniku radova: “Izazovi ekonomske nauke i prakse u procesu pridruživanja Evropskoj Uniji”, Ekonomski fakultet, Niš, oktobar, 2007, ISBN 978-86-50999-61-8, str. 377-386.

Apstrakt: U ekonomskoj teoriji i poslovnoj praksi preduzeća vrlo je aktuelna i još uvek nedovoljno zaokružena problematika merenja ukupne poslovne uspešnosti na osnovu jednog zadovoljavajućeg agregatnog pokazatelja. Teorijsko-metodološki problemi koncipiranja takvog celovitog merila uspešnosti preduzeća prvenstveno idu ka sintetizovanju većeg broja parcijalnih pokazatelja u jedan globalni pokazatelj poslovne uspešnosti. Sa upravljačkog aspekta, dizajniranje kvalitetnog agregatnog merila performansi zahteva prethodno rešavanje izuzetno kompleksnog problema svođenja različitih, medusobno povezanih i uslovljenih parcijalnih performansi u poslovanju preduzeća na zajednički imenitelj radi njihovog agregiranja, a onda i razvijanje i korišćenje odgovarajućeg informacionog sistema koji će pružati informacionu osnova za proračun i praćenje tako projektovane agregatne performanse. U skorije vreme, ponuđeno je više rešenja merenja performansi preduzeća u okviru već poznatih i široko primenjenih modela (TQM, Balansna karta, Prizma performansi i dr.), koji diferenciranim pristupima u određenoj meri pokušavaju da reše problem sveobuhvatnog kvantifikovanja različitih dimenzija poslovnih performansi, kao i njihovog agregiranja u jedinstveni merni izraz – sintetičku performansu. Imajući u vidu ostvarena dostignuća, ovim prilogom pruža se određeni doprinos ovoj izazovnoj problematici. Polazište jednog drugačijeg razmišljanja u tom pravcu predstavlja već pomalo zaboravljeno metodološko rešenje predstavljeno modelom Ekonometar. Ono čini idejnu osnovu za prezentirano konceptualno rešenje modela merenja performanse ukupne poslovne uspešnosti.

Ključne reči: performansa, merenje, ukupna poslovna uspešnost.

Tittle: MODEL OF MEASURING AGGREGATE BUSINESS SUCCESS PERFORMANCE

Summary: In economic theory and business practice the problems of measuring aggregate business success based on an adequate aggregate indicator are very actual and no surrounded. The theoretical-methodological problems of outlining such complete measure of success of enterprise primarily are directed to synthesize a great number of partial indicators into one global indicator of business success. From management aspect, designing a top-quality aggregate performance measure requires to preliminary solve an exceptional complex problem of reducing different, interrelated and caused partial performance indicators in business activities on a mutual denominator for their aggregating. It is, also, necessary to develop and use an adequate information system that will give information basis for estimating and controlling such projected aggregate performance. Recently, it is offer several solutions for measuring performance of enterprise within already known and applied models (TQM, Balanced Scorecard, Performance Prism, etc.), which by differentiated approaches attempt to solve the problem of all-inclusive quantifying different dimensions of business performance as well as their aggregation in unique measuring expression – synthetic performance. Taking into consideration these accomplishments, the paper gives certain contribution to this provocative problem. The starting point of a different consideration is a little bit forgotten methodological solution represented by the model of Econometar. It makes the ideological basis for the presented conceptual solution of model of measuring aggregate business success performance.

Key words: performance, measuring, aggregate business success

70. DIZAJNIRANJE SISTEMA MERENJA PERFORMANSI ZA UPRAVLJANJE LANCEM SNABDEVANJA (koautor Goran Milovanović), Ekonomske teme, ISSN 0353-8648, br. 2, 2007, str. 79-87;

Apstrakt: Dobar sistem za upravljanje lancem snabdevanja može značajno da doprinese poboljšanju efikasnosti procesa, kvalitetu proizvoda, brzini . usluživanja, a onda, konsekventno, i podizanju nivoa satisfakcije klijenata i ukupnoj rentabilnosti. Međutim, još uvek je primetna nedovoljna usaglašenost sistema za merenje performansi lanca snabdevanja i praktičkih zahteva koji dolaze od upravljanja lancem snabdevanja. Stoga je merenje performansi kritičan zadatak u upravljanju lancem snabdevanja, jer može da pomogne u praćenju napredovanja, identifikovanju slabosti, povečanju motivacije i jačanju odgovornosti. Ovaj rad prezentira suštinske elemente i dimenzije dizajniranja sistema merenja performansi za upravljanje lancem snabdevanja.

Ključne reči: upravljanje lancem snabdevanja, sistem merenja performansi.

Tittle: DESIGNING THE PERFORMANCE MEASUREMENT SYSTEM FOR SUPPLY CHAIN MANAGEMENT

Summary: Well-designed supply chain management systems can substantially improve process efficiency, product quality, and eventually enhance customer satisfaction and profitability. There is still a lack of integration between supply chain performance measurement systems and practical requirements for supple chain management. Therefore, performance measurement is a critical task in supply chain management because it can help to monitor the progress, identify weak, enhance motivation, and strengthen accountability. This paper sets out the key elements and dimension of designing the performance measurement system for supply chain management.

Kev words: supply chain management, performance measurement system.

71. BEAMON-OV MODEL MERENJA PERFORMANSI LANCA SNABDEVANJA (koautor Goran Milovanović), u tematskom zborniku radpova: „Razvijanje konkurentske prednosti preduzeća u Srbiji u uslovima evropskih integracija“, Ekonomski fakultet, Niš, ISBN 978-86-85099-59-5, 2007, str. 267-280.

Apstrakt: Proces upravljanja lancem snabdevanja i proces merenja njegovih performansi sve više su u centru pažnje istraživača i menadžera. Da bi se ti procesi potpunije shvatili potrebno je napraviti razliku između tradicionalnog i savremenog pristupa upravljanju i merenju performansi lanca snabdevanja. Bez obzira što se u savremenoj literaturi ne osporava važnost upravljanja lancem snabdevanja, još uvek je aktuelan problem dobro sistematizovanog skupa merila performansi. Izvestan pomak u pogledu konzistentnosti predstavlja Beamon-ov model performansi lanca snabdevanja, pa je zbog toga predmet analize ovog rada.

Ključne reči: lanac snabdevanja, merila performansi, merenje performansi, Beamon-ov sistem merila performansi.

Tittle: BEAMON’S MODEL OF THE SUPPLY CHAIN PERFORMANCE MEASUREMENT

Summary: Abstract: Nowadays, a supply chain management process and a measuring process of its performances are more and more in the focus of researchers and managers. To understand those processes fully it is required to make a difference between the traditional and the modem approach to the management and performance measurements of the supply chain. There are not set measures of performances which are well systematized, besides nobody disputes the importance of supply chain management and measuring its performances in today’s literature. Beamon’s approach to systematization of the supply chain performance measures is an improvement in that sense (because of its consistency and actuality) and that’s way it will be analyzed in this paper.

Key words: supply chain, performance measures, performance measurements, Beamon’s system of performance measures.

72. INTELEKTUALNI KAPITAL KAO DETERMINANTA KREIRANJA VREDNOSTI I KONKURENTSKE PREDNOSTI PREDUZEĆA, časopis:  Ekonomske teme, ISSN 0353-8648, br. 3, 2007, str. 53-66.

Apstrakt: Intelektualni kapital je osnovni pokretač inovacija, stvaranja vrednosti i konkurentske sposobnosti u ekonomiji zasnovanoj na znanju. Intelektualni kapital preduzeća predstavlja njegov vitalni strategijski resurs ili imovinu za determinisanje njegovih poslovnih performansi. Efektivno upravljanje intelektualnim kapitalom ključno je za konkurentnost preduzeća u savremenim uslovima.

Ključne reči: intelektualni kapital, upravljanje, vrednost preduzeća, konkurentska prednost.

Tittle: INTELLECTUAL CAPITALAS DETERMINANT OF CREATING FIRM VALUE AND COMPETITIVE ADVANDAGE

Summary: Intellectual capital is a key driver of innovation, value creation and competitive advantage in today’s knowledge based economy. Intellectual capital is recognized as a vital strategic resource or asset for organizational performance. Effective intellectual capital management is critical for competitiveness of organizations.

Key words: intellectual capital, management, firm value, competitive advantage.

73. SCOR – PROCESNI PRISTUP UPRAVLJANJU PERFORMANSAMA LANCA SNABDEVANJA (koautor Suzana Stefanović), u zborniku radova: XI internacionalna konferencija, ICDQM – 2008 Upravljanje kvalitetom i pouzdanošću, 18-19. jun 2008, Beograd, ISSN 1451-4966, str. 266-271.

Apstrakt: U upravljanju performansama lanca snabdevanja relevantan je procesni pristup. SCOR model inkorporira procesni menadzement i menadzmem lanca snabdevanja. Ovaj rad prezentira ključne determinante SCOR modela za upravljanje performansama lanca snabdevanja.

Ključne reči: lanac snabdevanja, procesni pristup, performanseA upravljanje.

Tittle: SCOR – A PROCESS APPROACH TO SUPPLY CHAIN PERFORMANCE MANAGEMENT

Summary: Process approach is relevant for supply chain managementA SCOR model includes process management and supply chain management. The aim of this paper is to present key determinants ofSCOR modelfor the purpose of supply chain performance management.

Key words: supply chain, process approach, performance, management.

74. MERENJE PERFORMANSI LANCA SNABDEVANJA DETERMINISANO KARAKTERISTIKAMA TRŽIŠTA (koautor V. Janković-Milić), u zborniku radova: XI internacionalna konferencija, ICDQM – 2008 Upravljanje kvalitetom i pouzdanošću, 18-19. jun 2008, Beograd, ISSN 1451-4966, str. 429-435.

Apstrakt: Različiti tipovi trzišta opredeljuju različite mogućnosti i zahteve učesnicima u lancu snabdevanja. Diferenciran miks dimenzija performansi potreban je preduzećima u lancu snabdevanja za svaki tip tržišta na kome se ona javljaju i to: usluga potrošaču, intema efikasnost, fleksibilnost i razvoj proizyoda.

Ključne reči: merenje, performanse, lanac snabdevanja

Tittle: SUPPLY CHAIN PERFORMANCE MEASUREMENT DETERMINATED BY FEATURES OF MARKET

Summary: Types of markets have their own mix of opportunities and requirement for the supply chains that support them. A different mix of performance dimensions is required of companies in the supply chains of each kind of market – customer service, internal efficiency, demand flexibility, product development.

Key words: measurement, performance, supply chain

75. DRUŠTVENA ODGOVORNOST MENADŽMENTA U UPRAVLJANJU EKOLOŠKIM PERFORMANSAMA LANCA SNABDEVANJA (koautor Suzana Stefanović), u zborniku radova: XI Internacionalni simpozijum – Menadžment i društvena odgovornost, SymORG 2008, Beograd, 10-13.9.2009.

Apstrakt: Principi korporativne društvene odgovornosti relevantni su i u upravljanju lancem snabdevanja. U podizanju nivoa ekonomske efektivnosti i efikasnosti procesa i aktivnosti lanca snabdevanja, menadžeri lanca snabdevanja treba da uvažavaju ključne dimenzije društvene odgovornosti (ekološku, etičku, zakonsku). Ovaj rad posebno posvećuje pažnju ostvarivanju ekološki determinisanog lanca snabdevanja.

Ključne reči: društvena odgovornost, ekološke performanse, lanac snabdevanja.

Tittle: CORPORATE SOCIAL RESPONSIBILITY IN SUPPLY CHAIN ENVIRONMENTAL PERFORMANCE MANAGEMENT

Summary: Principles of corporate social responsibility are also relevant for supply chain management. In order to realize a higer level of economic effectiveness and efficiency, supply chain managers have to incorporate key dimensions of corporate responsibilty (environmental, etical, legislative). This paper especially points out to achievement environmentally determinated supply chain.

Key words: corporate responsibility, environmental performance, supply chain.

76. ACHIEVING COMPETITIVENESS IN KNOWLEDGE ECONOMY ERA, u zborniku radova: Međunarodni naučni skup “Competitiveness in the condition of the Global Economy”, Ekonomski fakultet, Niš, 2008, ISBN 978-86-85099-80-9, str. 475-482.

Apstrakt: U eri ekonomije znanja promenjeni su faktori i uslovi poslovne aktivnosti, kao i pristupi upravljanju. Intelektualni resursi postaju ključni strategijski resurs za konkurentnost preduzeća. Stoga su u fokusu ovog rada relevantne determinante konkurentnosti u „novoj ekonomiji”.

Ključne reči: ekonomija znanja, intelektualni kapital, konkurentnost.

Tittle: ACHIEVING COMPETITIVENESS IN KNOWLEDGE ECONOMY ERA

Summary: In knowledge economy have changed factors and conditions of business activity, as well as management approaches. Intellectual capital have became key strategic resource for competitiveness. This paper deals with relevant determinants of competitiveness in ,,new economy“.

Key words: knowledge economy, intellectual capital, competitiveness.

77. EKOLOŠKE PERFORMANSE LANCA SNABDEVANJA KAO OSNOVA KONKURENTNOSTI PREDUZEĆA (koautor Sonja Jovanović), u tematskom zborniku radova: „Razvijanje konkurentnosti preduzeća u Srbiji u uslovima evropskih integracija“, Ekonomski fakultet, Niš, 2008, ISBN 978-86-85099-79-3, str. 107-121;

Apstrakt: Lanac snabdevanja predstavlja sistem povezanih poslovnih procesa nabavke, ulazne logistike, proizvodnje, izlazne logistike, marketinga i riversne logistike. Ostvarivanje ekoloških performansi relevantno je za sve navedene procese u lancu snabdevanja. Ekološke performanse lanca snabdevanja utiču na fmansijske performanse, vrednost i konkurentsku poziciju preduzeća. Rad se fokusira na „ozelenjavanje” procesa i aktivnosti lanca snabdevanja, kao i na metodološke aspekte sistemskog pristupa za poboljšanje ekoloških performansi lanca snabdevanja.

Ključne reči: lanac snabdevanja, ekološke performanse, konkurentska prednost.

Tittle: ENVIRONMENTAL PERFORMANCE OF SUPPLY CHAIN AS A BASE ENTERPRISE’ COMPETITIVENESS

Summary: Supply chain is a network of participants and system interrelated business processes of purchasing, in-bound logistics, production, outbound logistics, marketing and reverse logistics. Achieving of environmental performance is relevant for all mentioned processes in supply chain. Supply chain environmental performance affect to financial performance, value and competitive position of company. This paper points out greening of supply chain processes and activities as well methodological aspects of systemic approach for environment performance improvement and realizing the concept of green supply chain.

Key words: supply chain, environmental performance, competitive advantage.

78. INTELEKTUALNA SVOJINA KAO DETERMINANTA KONKURENTNOSTI PREDUZEĆA (koautor Miloš Nikolić), časopis: Ekonomske teme, 2008, broj 2, ISSN 0353-8648, str. 63-78
79. CORPORATE SOCIAL RESPONSIBILITY – DRIVERS AND CRITICAL ANALYSIS (coauthor Goran Milovanović), VI International Conference „Management and Engineering 2008“, 19-21th June 2008, Sofia, Bulgaria, publikovano u časopisu: Management and Engineering, Vol. 1 (104), June, 2008, pp. 167-170.

Summary: Corporate Social Responsibility is a concept whereby organizations consider the interests of society by taking responsibility for the impact of their activities on customers, employees, shareholders, local communities and the environment. The practice of CSR is the source of criticism. Because of the importance of business ethics in the modern economy, managers need to understand CSR and implement it correctly.

Key words: Corporate social responsibility, ethical consumerism, globalization market, socially responsible investing, environmental responsibilitv company.

80. DETERMINANTE POSLOVNE USPEŠNOSTI PREDUZEĆA U NOVOJ EKONOMIJI, (koautor Miloš Nikolić), časopis: Poslovna politika, ISSN 0350-2236, avgust-septembar, 2008, str. 20-23.

Apstrakt: U„novoj ekonomiji” promenjeni su faktori i uslovi obavijanja poslovne aktivnosti, kao i pristupi upravljanju. Intelektualni resursi postaju ključni strategijski resurs za konkurentnost preduzeća. Zbog toga su u fokusu ovog priloga relevantne determinante poslovne uspešnosti i konkurentnosti u eri ekonomije znanja.

Ključne reči: ekonomija znanja, intelektualni kapital, poslovni uspeh, konkurentnost.

81.UPRAVLJANJE ZNANJEM KAO FAKTOR ODRŽIVE KONKURENTNOSTI PREDUZEĆA (koautor Dragana Vukadinović), Ekonomske teme, ISSN 0353-8648, broj 3, 2008, str. 85-98
82. PERFORMANCE MEASUREMENT SYSTEM FOR THE MODERN BUSINESS ENVIRONMENT, časopis: Economic theme, No. 4, 2008, pp. 15-26;
83. SUSTAINABILITY PERFORMANCE MANAGEMENT SYSTEM OF TOURISM ENTERPRISES (koautor Sonja Jovanović, Vesna Janković-Milić), časopis: Facta universitatis – series Economics and Organization,ISSN 0354-4699, Vol.5, No.2, 2008, pp. 123-131
84. ELEMENTI I DETERMINANTE PROCESA UPRAVLJANJA PERFORMANSAMA NEPROFITNIH ORGANIZACIJA, Palić, 2009, XIV Internacionalni naučni skup – “Strategijski menadžment i sistemi podrške odlučivanju u strategijskom menadžmentu”, zbornik apstrakata str. 51, zbornik radova na CD; ISBN 867233223-7

Apstrakt: U fokusu ovog priloga su vitalni elementi i determinante procesa upravljanja performansama neprofitnih organizacija. Imajući u vidu različitost ovih organizacija, diferenciranost oblasti njihovog funkcionisanja i ostalo, proces upravljanja njihovim performansama dobija u nekim svojim elementima određene specifičnosti. Ovo se posebno ima u vidu u pogledu merenja performansi neprofitnih organizacija. Pored toga, u prilogu se čini osvrt i na ostale ključne momente i probleme procesa upravljanja performansama neprofitnih organizacija sa težnjom da se pruže neka moguća njihova rešenja.

Ključne reči: neprofitna organizacija, upravljanje, performanse.

Tittle: MANAGEMENT IN NONPROFIT ORGANIZATIONS

Summary: In focus of this paper there are vital elements and determinants of the process of performance management in nonprofit organizations. Owing to differences of these organizations, distinctives of the areas and functions they have and so one, process of performance management obtains in some elements certain specific characteristics. This is especially taken into consideration in measurement of performance of nonprofit organizations. Besides there is a review in paper, considering further crucial moments and problems of performance management in nonprofit organizations, aspiring to achive some posssible solutions.

Key words: nonprofit organization, management, performance.

85. UPRAVLJANJE PERFORMANSAMA PROJEKTA (koautor Evica Petrović), XIII Internacionalni simpozijum iz projektnog menadžmenta: ”Projektni menadžment – vizija i strateški ciljevi”, Zlatibor, 6-8. jun 2009, YUMPA 2009, ISBN 978-86-86385-04-8, str. 418-422.

Apstrakt: U fokusu ovog priloga jesu relevantni aspekti procesa upravljanja performansama projekta. Ponuđeni konceptualni okvir pruža osnovu za adekvatno upravljanje projektima u preduzeću.

Ključne reči: projekt, upravljanje, performanse.

Tittle: PROJECT PERFORMANCE MANAGEMENT

Summary: This paper deals with relevant aspects of process project performance management. This conceptual frame gives a base for adequate project management in an enterprise.

Key words: project, management, performance.

86. BUSINESS PERFORMANCE MANAGEMENT UNDER THE TERMS OF CRISIS (koautor Ljiljana Bonić), u zborniku radova: Međunarodni naučni skup “Challenges of the World Economic Crisis”, Ekonomski fakultet, Niš, 2009, ISBN 978-86-85099-98-4; str. 381-394;

Naziv rada: UPRAVLJANJE POSLOVNIM PERFORMANSAMA U USLOVIMA KRIZE

Apstrakt: Trenutna globalna ekonomska (fmansijska) kriza aktuelizovala je problematiku upravljanja poslovnim performansama preduzeća. Iako je upravljanja performansama značajno praktično i teorijsko područje istraživanja, ono je ipak u poslednje vreme malo zapostavljeno. Ovaj prilog, stoga, u fokusu ima relevantne aspekte upravljanja poslovnim performansama u kriznim uslovima. U pitanju su različiti pristupi u upravljanja kriznim performansama, dijagnostikovanje kritičnih performansi i uzroka krize, problematika merenja i izveštavanja o kriznim performansaraa, kao i determinisanje programa za unapređenje kritičnih performansi.

Ključne reči: poslovne performanse, kriza, upravljanje.

Summary: Existing global economic (financial) crisis actualizes the problems of business performance management. Although, performance management is important practical and theoretical research area, this has been a little bit neglected lately. So, this paper, possess in focus the relevant aspects of performance management • under the terms of crisis. This paper deals with different approaches in management of crisis performances, in diagnosing of crisis performance and reasons of the same, including the problem of measurement and reporting about crisis performances, as well as determination of programme for improvement of critical performances.

Key words: business performance, crisis, management.

87. UPRAVLJANJE INTELEKTUALNIM PERFORMANSAMA PREDUZEĆA, časopis: Ekonomske teme, ISSN 0353-8648; br. 2, 2009, str. 59-72.
88. DETERMINANTE STVARANJA VREDNOSTI ZA VLASNIKE (koautor Evica Petrović), u zborniku radova: XII međunarodna konferencija – Upravljanje kvalitetom i pouzdanošću ICDQM – 2009, Beograd, 25-26. jun 2009, ISSN 1451-4966, str. 280-286.

Apstrakt: U fokusu ovog priloga su ključne determinante kreiranja vrednosti za vlasnike. Značaj ove analize ogleda se u činjenici da potreba za uvećanjem vrednosti preduzeća i stvaranja vrednosti za vlasnike predstavlja jednu od osnovnih odgovornosti najvišeg menadžmenta preduzeća u savremenim uslovima poslovanja.

Ključne reči: vrednost, vlasnici kapitala, upravljanje.

Tittle: DETERMINANTS OF CREATING THE SHAREHOLDER VALUE

Summary: This paper deals with key determinants of creating the shareholder value. The relevance of this aspect of analysis is reflected in the fact that the need for increasing value of the firm and creating shareholder value present one of the basic responsibility of top management in terms of contemporary business.

Key words: value, shareholders, management.

89. VALORIZOVANJE RESURSA ZNANJA – METODOLOGIJA NACIONALNOG INDEKSA INTELEKTUALNOG KAPITALA (koautor Dragana Vukadinović), u zborniku radova: “Regionalni razvoj i demografski tokovi zemalja jugoistočne Evrope”, Niš, 2009, ISBN 978-86-85099-88-5, str. 459-468.

Apstrakt: Znanje i ostali intelektualni resursi su u eri ekonomije znanja vitalni faktori stvaranja vrednosti i održanja konkurentnosti. U radu se akcentuje koncept intelektualnog kapitala nacije, kojije razvijen na osnovu koncepta intelektualnog kapitala preduzeća. Usmeravanje i upravljanje razvojem zemlje pretpostavlja valorizovanje intelektualnih potencijala zemlje, odnosno procenu vitalnih komponenti intelektualnog kapitala radi determinisanja programa za njihovo unapređenje i podizanje nivoa konkurentnosti nacionalne privrede na globalizovanom svetskom tržištu.

Ključne reči: znanje, intelektualni resursi, merenje intelektualnog kapitala, razvoj.

Tittle: VALORIZATION OF KNOWLEDGE RESOURCES – METHODOLOGY OF NATIONAL INTELLECTUAL CAPITAL INDEX

Summary: Knowledge and the others intellectual resources are the vital factors in the era of knowledge economy for value creation and maintenance the competitiveness. The paper deals with relevant aspects of national intellectual capital concept which has been developed on the concept of intellectual capital at enterprise level. Guiding and managing the country development include valorization of national intellectual potentials and assessment components of intellectual capital is vital in the aim of identifying the strategies for improving national economy competitiveness at the global market.

Key words: knowledge, intellectual resources, intellectual capital measurement, development.

90. IMPORTANCE OF EFFECTIVE KNOWLEDGE MANAGEMENT IN TOURISM ENTERPRISES IN THE AGE OF CRISES (koautor Dragana Vukadinović), referat na X međunarodnom simpozijumu  u organizaciji Fakulteta za turizam i ugostiteljstvo u Ohridu (Makedonija) – “The influence of Global Economic Reccesion on Tourism”,  4.6 – 5.6. 2009.

Summary: Increasingly it is being recognized that competitiveness in the global marketplace depends on its ability to capitalize on its intellectual and knowledge based assets, as opposed to the more traditional commodities. As a consequence, the diffusion and commercialization of research and intellectual property has emerged as a key issue for governments, higher education institutions, research centers and private enterprise. These are recent developments that represent the recognition of knowledge as a key competitive tool for the commercial/private sector and an indicator of economic growth for governments. Tourism, as one of the world’s major economic sectors will ultimately be required to adapt to the changes in the global market. Therefore it is suggested that if tourism enterprises are to remain competitive in this changing era, the adoption of a knowledge management approach will be required to transform tourism research into capabilities for the sector. Knowledge is a powerful resource to help governments, private firms and the communities prevent, plan for, and recover from various types of disasters and crises.

Key words: knowledge management, tourism, private firms, competitiveness.

91. MODEL ANALIZE FAKTORA RAZVOJA ODRŽIVOG TURIZMA U RURALNIM PODRUČJIMA (koautori: Sonja Jovanović, Vesna Janković-Milić), časopis: Ekonomske teme, br. 3, 2009, ISSN 0353-8648, str.193-203;
92. ULOGA MERENJA U UPRAVLJANJU PERFORMANSAMA PREDUZEĆA, u zborniku radova: XXXVI Simpozijum o operacionim istraživanjima, Matematički institut, Srpska akademija nauka i umetnosti, 22.-25.09.2009, ISBN 978-86-80953-43-4, str. 423-426; COBISS.SR-ID 169585932
93. EFEKTIVNA KONTROLA U FUNKCIJI UNAPREĐENJA PERFORMANSI I KONKURENTNOSTI PREDUZEĆA (koautor Miloš Nikolić), u zborniku radova: „Razvijanje konkurentnosti preduzeća u Srbiji u uslovima evropskih integracija“, Ekonomski fakultet, Niš, 2009, ISBN 978-86-6139-000-5, str. 315 – 331; COBISS.SR-ID 172242956

Apstrakt: Kontrola, u širem smislu, podrazumeva uticaj na organizaciono i individualno ponašanje tako da ono bude konzistentno sa njenim ciljevima i svrhom postojanja. Menadžment kontrola je višedimenzionalna jer uključuje: interakciju između Ijudi, definisanje ciljeva i standarda organizacionih perfonnansi, adekvatno merenje rezultata, komuniciranje, izveštavanje, determinisanje i kombinovanje različitih pristupa, tehnika, metoda, kao i vršenje kontrole na nivou aktivnosti. procesa, funkcija i organizacionih jedinica. Imajući ovo u vidu, ovaj rad pokušava da sagleda neke aspekte menadžment kontrole i načine da ona bude efektivna, jer je njen uticaj na ostvarene performanse i konkurentnost preduzeča veliki.

Kjučne reči: kontrola, menadžment, performanse preduzeća, konkurentnost.

Tittle: EFFECTTVE CONTROLIN THE FUNCTION OFIMPROVING BUSINESS PERFORMANCE AND ENTERPRISE COMPETITIVENESS

Summary: In broader terms, control involves influencing organizational and individual behavior consistent with defined goals and purposes. Management control is multidimensional, because it involves: interactions among people, determination of the goals and standards of organizational performance, adequate performance measurement, communication, reporting, determining and combining different approaches, techniques, methods, as well as controlling at the level of activities, processes, departments and business units. This paper tries to discuss some aspects of management control and the ways of making it effective, because its impact on real performance and competitiveness of enterprise is great

Keywords: control, management, business performance, competitiveness.

94. UNAPREĐENJE SISTEMA MERENJA INOVACIJA – PREDUSLOV EFEKTIVNOG USMERAVANJA REGIONALNOG RAZVOJA I JAČANJA KONKURENTNOSTI PRIVREDE (koautor Bojan Petrović), u zborniku radova: „Regionalni razvoj i demografski tokovi zemalja jugoistočne Evrope”, Niš, 2010, ISBN 978-86-6139-008, str. 215-225;

Apstrakt: Inovacija je faktor izgrađivanja i održavanja konkurentnosti. Imajući to u vidu vrlo je aktuelno pitanje merenja i praćenja inovacija, inputa neophodnih za realizovanje inovacija i efekata inovacione aktivnosti. Pored toga, u fokusu ovog priloga je potenciranje nužnosti unapređenja sistema za merenje inovacija na nivou preduzeća i privrede jedne zemlje.

Ključne reči: inovacija, merenje, efikasnost preduzeća, regionalni razvoj, konkurentnost.

Tittle: ENHANCING SYSTEM OF INNOVATION MEASUREMENT – PRECONDITION FOR EFECTIVE MANAGING OF REGIONAL DEVELOPMENT AND STRENGTHENING OF COMPETITIVENESS OF ECONOMY

Summary: Innovation is a key factor in building and sustaining competitiveness. Having this in mind, the issues of innovation measurement and monitoring, inputs necessary for innovation and effects of innovation activity are current. Apart from that, the focus of this paper is emphasizing the necessity of the enhancement of systems for innovation measurement at the enterprise and economy level.

Keywords: innovation, measurement, enterprise efficiency, regional development, competitiveness.

95. KNOWLEDGE, INNOVATION, AND INTELLECTUAL PROPERTY – SOURCES OF ENTERPRISE’ COMPETITIVE ADVANTAGES”(plenarno predavanje), u zborniku radova:1st DQM International Conference on Life Cycle Engineering and Management (ICDQM-2010), ISSN 1451-4966, str. 83-89.

Summary: This paper deals with key determinants of creating enterprise competitiveness in the knowledge economy. Therefore, special attention is going to be paid to the following: knowledge, innovations and intellectual property.

Key words: Knowledge, innovations, intellectual property, competitiveness, knowledge economy.

96. KRITIČNI FAKTORI USPEŠNE IMPLEMENTACIJE MODELA ZA UPRAVLJANJE KVALITETOM (koautori Gorica Bošković, Marija Anđelković-Pešić), u zborniku radova: XIII DQM International Conference – Dependability and Quality Management – ICDQM 2010, Beograd, 29-30. jun 2010, Istraživački centar za upravljanje kvalitetom i pouzdanošću, Prijevor, 2010, ISSN 1451-4966,  str. 137-143.

Apstrakt: Kvalitet je pojam koji u poslednjim decenijama prošlog i na početku ovog veka zaokuplja pažnju mnogih autora. Osnove upravljanja kvalitetom postavili su autori poznati i priznati kao gurui kvaliteta. Polazeći od ideja ovih autora i uvažavajući kriterijume nagrada za kvalitet, u radu je učinjen pokušaj identifikovanja ključnih faktora uspešne implementacije modela za upravljanje kvalitetom.

Ključne reči: Kvalitet, upravljanje, gurui kvaliteta, modeli, implementacija, faktori.

Tittle: CRITICAL SUCCESS FACTORS OF QUALITY MANAGEMENT MODELS’ IMPLEMENTATION

Summary: Quality is a term which intrigues many authors in the last decades of the last century and at the beginning of this century. The basis for quality management was set by authors known and recognized as the quality gurus. Considering their ideas as well as the criteria of quality awards, the intention of authors of this paper is to identify the key success factors for quality management models implementation.

Key words: Quality, management, quality gurus, models, implementation, factors.

97. BALANSNA KARTA U FUNKCIJI STRATEGIJSKOG UPRAVLJANJA NEPROFITNIM ORGANIZACIJAMA (koautor Marija Anđelković Pešić), u zborniku radova: YUPMA 2010 – XIV Internacionalni simpozijum iz Projeknog menadžmenta – „Strategijski projektni menadžment i projektno liderstvo“, ISBN 978-86-86385-07-9, str. 131-135.

Apstrakt: Značaj neprofitnog sektora u privredama razvijenih zemalja je veliki, jer kontroliše znatan deo bruto domaćeg proizvoda i utiče na rast zaposlenosti. Imajući to u vidu, posebno je relevantno primenjivanje novih upravljačkih alata u finkciji unapređenja efektivnosti neprofitnih organizacija Cilj ovog radaje da pruži smemice za implementaciju Balansne karte u njima.

Ključne reči: neprofitne oiganizacije, Balansna karta, upravljanje performansama.

Tittle: BALANCED SCORECARDIN FUNCTION OF STRATEGIC MANAGEMENTIN NON-PROFIT ORGANIZATIONS

Summary: Non-profit sector has great relevance in economies of developed countries, because it controls significant part of gross domestic product and it has influence on employment rate growth. Conceming that, implementation of new management tools is especially relevant for non- profit organizations’ effectiveness improvement. The aim of this paper is to present guidance for Balanced Scorecard implementation in non-profit organizations.

Key words: non-profit organizations, Balanced Scorecard, performance management.

98. INCORPORATING THE DIMENSIONS OF ENTERPRISE SUSTAINABLE DEVELOPMENT IN THE BALANCED SCORECARD MODEL,  (koautor Vladimir Ivanović), u zborniku radova: Međunarodni naučni skup 14-15.10.2010, “The Challenges of Economic Science and Practice in the 21st century”, Ekonomski fakultet, Niš, 2010, ISBN 978-86-6139-019-7, str. 399-408.

Naziv rada: INKORPORIRANJE DIMENZIJA ODRŽIVOG RAZVOJA U MODEL BALANSNE KARTE PERFORMANSIPREDUZEĆA

Apstrakt: U radu se ističe značaj proširenja razvojne perspektive preduzeća u pravcu održivog razvoja, koji zahteva da strategija preduzeća ima kao svoj nezaobilazni segment strategiju održivog razvoja. Menadžmentu su potrebni upravljački alati koji će omogućiti uspešnu implementaciju i prevođenje strategije održivog razvoja preduzeća u operativne ciljeve i akcije. U tom pravcu, razmatra se mogućnost inkorporiranja dimenzija održivog razvoja preduzeća u izvorni model Balansne karte i njegovo proširenje ka Balansnoj karti performansi održivog razvoja.

Ključne reči: održivi razvoj, strategija, Balansna karta performansi, Balansna karta performansi održivog razvoja

Summary: This paper stresses the importance of expanding the perspective of enterprise development in the direction of sustainable development, which requires that corporate strategy must have as its indispensable part the strategy of sustainable development. Management of an enterprise needs management tools, which will enable successful implementation and translation of sustainable development strategy into the operational objectives and actions. In this regard, this paper considers the possibility of incorporating the dimensions of sustainable development of the company in the original Balanced Scorecard model. and its extension towards Sustainability Balanced Scorecard.

Keywords: sustainable development, strategy, Balanced Scorecard, Sustainability Balanced Scorecard.

99. „UPRAVLJANJE VARIJACIJAMA U VREMENU, KVALITETU REALIZACIJE I AUTPUTIMA AKTIVNOSTI U CILJU POVEĆANJA EFIKASNOSTI POSLOVNIH PROCESA PREDUZEĆA (koautori Marija Anđelković-Pešić, Aleksandra Anđelković), časopis: Ekonomske teme, ISSN 0353-8648, br. 3, 2010, str. 343-353;

English version: MANAGINING THE VARIATIONS IN TIME, QUALITY OF REALIZATION AND OUTPUTS OF ACTIVITIES WITH THE AIM OF INCREASING EFFICIENCY OF BUSINESS PROCESSES (coautors Marija Anđelković-Pešić, Aleksandra Anđelković) Economic themes, No. 3, 2010, pp. 345 – 354.

100. CHALLENGES AND SPECIFITIES OF STRATEGIC CONTROL IN MULTINATIONAL COMPANIES“  (koautor Marija Anđelković Pešić), u zborniku radova: Međunarodni naučni skup 14-15.10.2010. – “The Challenges of Economic Science and Practice in the 21st century”, Ekonomski fakultet, Niš, 2010, ISBN 978-86-6139-019-7, str. 399-408.

Naziv rada: IZAZOVI I SPECIFIČNOSTI STRATEGIJSKE KONTROLE U MULTINACIONALNIM KOMPANIJAMA Apstrakt: U radu je učinjen osvrt na savremeni pristup strategijskoj kontroli prema kome je odnos između formulisanja strategije, implementacije strategije i merenja ostvarenih performansi tokom (i nakon) sprovođenja strategije interaktivan, a pri čemu se kontrola posmatra kao informacijska i bihejvioristička. Zbog značaja koji multinacionalne kompanije imaju u svetskim ekonomskim tokovima, ovaj rad se bavi problematikom strategijske kontrole u njima. Polazi se od toga da je strategijska kontrola proces koji uključuje: definisanje i usklađivanje ciljeva korporativnog centra i filijala, monitoring performansi i poređenje sa definisanim strategijskim ciljevima, analizu informacija o ispunjenosti ciljeva, kao i nagrađivanje menadžera. Cilj rada je uspostaviti vezu između alata i sistema strategijske kontrole performansi multinacionalnih kompanija, sa jedne strane, i balansa između integracije i nacionalne odgovornosti, kao izazova u strategijskom usmeravanju menadžmenta multinacionalnog preduzeća i njegovih filijala, sa druge strane.

Ključne reči: održivi razvoj, strategija, Balansna karta performansi, Balansna karta performansi održivog razvoja

Summary: This paper deals with a modern approach to strategic control, according to which the relationship between strategy formulation, strategy implementation, and performance measurement is interactive, and thereat control as informational and behavioural. Due to the significance that multinational companies have in the world economic trends, this paper deals with specific problems of strategic control in these companies. Strategic control is a process, which includes identification and balancing the goals, performances’ monitoring and comparing to defined goals, analysis of information about goals’ accomplishment, as well as the reword system. The authors’ intention is to connect specific tools and systems of strategic control in multinational companies, on one side, and balance between integration and national responsibility of branches, as challenge in strategic orientation of multinational companies’ management, on the other side.

Keywords: strategic control, performance management, multinational company.

101. THE IMPLEMENTATION OF CONTEMPORARY MANAGEMENT TOOLS IN ENTERPRISES IN SERBIA FOR IMPROVING BUSINESS PERFORMANCES AND OVERCOMING THE ECONOMIC CRISIS (koautor Marija Anđelković Pešić), u tematskom zborniku radova međunarodnog značaja: “Experiences in overcoming the global economic crisis-the cases of Italy and Serbia”, Univerzitet u Nišu-Ekonomski fakultet, University Ca’Foscari-Venice, Center for Economic Policy Analysis – DSE, 2011, redaktori: Zoran Aranđelović, Dino Martelato, ISBN 978-86-6139-023-4, str.165-186.

Summary: Implementation of modern management tools is necessary for making effective business decisions, both operational and strategic. These tools are very important for measuring all business dimensions, identifying the weak operations performances, detecting crisis situations in business, discovering causes and factors of the crisis as well as for designing programs for improving financial and non-financial performances and overcoming problematic business situations. Considering that global economic crisis has influence on the enterprises in Serbia, their managers must effectively use various management tools. The purpose of this paper is to investigate and demonstrate the extent of different management tools application in the enterprises in Serbia. In addition, the goal is to attract managers’ attention to make an effort, to provide resources and to remove the barriers for the implementation of modern management tools. This is necessary because the research has shown a low frequency of modern management tools application in the enterprises in Serbia, which can be one of the limiting factors of a successful overcoming of the crisis in the business.

Keywords: management tools, business performances, economic crisis, crisis management.

102. KOMPLEMENTARNOST UPRAVLJANJA VREDNOSTI ZA VLASNIKE I BALANSNE KARTE PERFORMANSI U FUNKCIJI STRATEGIJSKE KONTROLE (koautor Ljiljana Bonić), časopis: Teme, ISSN 0351-1685, br. 2,2011, str. 587-602;
103. DETERMINANTE KONKURENTNOSTI MSPP – PRETPOSTAVKE ZA RAVNOMERNI REGIONALNI RAZVOJ (koautor Dragana Vukadinović), u tematskom zborniku radova: „Regionalni razvoj i demografski tokovi zemalja jugoistočne Evrope“, Ekonomski fakultet, Niš, 2011, ISBN 978-86-6139-026-5, str. 553-568.

Apstrakt: Konkurentnost regiona zavisi od širokog spektra faktora i uslova. Ekonomski razvoj se ne može realizovati istim strategijama za sve regione, već treba uzeti u obzir karakteristike regiona i stvoriti uslove za razvoj komparativnih prednosti svakog. Predmet regionalne politike treba da bude poboljšanje tih individualnih determinanti (faktora) koje će svojim uticajem povećati konkurentnost regiona. Ovi faktori oblikuju, u različitoj meri, rezultate poslovanja, produktivnost rada i zaposlenost. Cilj rada je identifikovanje determinanti i načina povećanja konkurentnosti malih i srednjih preduzeća i preduzetnika (MSPP) kao ključnog faktora regionalnog razvoja i unapređenja konkurentnosti nacionalne privrede.

Ključne reči: faktori konkurentnosti, konkurentnost regiona, regionalna politika, regionalni razvoj, konkurentnost MSPP.

Tittle: THE DETERMINANTS OF COMPETITIVENESS OF SMEs AND ENTREPRENEURS – A PRECONDITION FOR BALANCED REGIONAL DEVELOPMENT

Summary: The competitiveness of the region depends on a wide range of factors and conditions. The economic development should not be encouraged by the same strategies for all regions, but the characteristics of each region should be taken into account and conditions for the development of comparative advantages of each of them created. The subject of the regional policy should be to improve those individual factors that will increase the competitiveness of the region. These factors shape, to varying degrees, the results of work, productivity and employment. The aim of this paper is to identify possible ways of increasing the competitiveness of small and medium sized enterprises and entrepreneurs as the key factor of regional development and national competitiveness.

Keywords: factors of competitiveness, competitiveness of the region, regional policy, regional development, competitiveness of SMEs

104. OSTVARIVANJE ENERGETSKE EFIKASNOSTI KAO EKOLOŠKE DIMENZIJE ODRŽIVOG RAZVOJA U FUNKCIJI UNAPREĐENJA KONKURENTNOSTI MSP U SRBIJI (koautor Maja Ivanović-Đukić), u tematskom zborniku: Regionalni razvoj i demografski tokovi zemalja jugoistočne Evrope, Ekonomski fakultet, Niš, 2011, ISBN 978-86-6139-026-5, str. 619-634.

Apstrakt: U radu se ističe značaj ekološke climenzije održivog razvoja za uspešnost poslovanja preduzeća u savremenim uslovima. Posebno se ekološka dimenzija može ostvariti preduzimanjem odgovarajućih akcija i programa u MSP kako bi se pozitivno uticalo na troškovnu efikasnost i konkurentnost na tržištu. Cilj rada je da ukaže na pravce unapređenja konkurentnosti u MSP po osnovu povećanja energetske efikasnosti.

Ključne reči: održivi razvoj, ekološka odgovornost, energetska efikasnost, mala i sređnja preduzeća, konkurentnost.

Tittle: ACHIVIENG ENERGY EFICIENCY AS AN ENVIRONMENT DIMENSION OF SUSTAINABLE DEVELOPMENT IN THE FUNCTION OF COMPETITIVENESS IMPROVEMENT OF SMEs IN SERBIA

Summary: : The paper stresses the importance of the environmental dimension of sustainable development for successful operating of enterprises under modern conditions. Especially, the environmental dimension can be realized by taking appropriate action and program in SMEs for making the positive impact to cost efficiency and competitiveness. The aim of this paper is to present directions for improving competitiveness of SMEs based on improved energy efficiency.

Keywords: sustainable development, environmental responsibility, energy efficiency, small and medium sized enterprises, competitiveness.

105. RAZVOJ SISTEMA MENADŽMENT KONTROLE U CILJU UNAPREĐENJA KONKURENTSKE POZICIJE PREDUZEĆA (koautor Vladimir Ivanović),  XIV DQM International Conference – Dependability and Quality Management – ICDQM 2011, Beograd, 29-30. jun 2011, zbornik radova, Istraživački centar za upravljanje kvalitetom i pouzdanošću, Prijevor, 2011, ISBN 978-86-86355-05-8, str.136-142.

Apstrakt: Efektivna kontrola je suštinski važna kada se uvodi promena (radikalne ili inkrementalne prirode) zato što, po definiciji, izmenjena situacija ne pruža mogućnost za upoređivanje sa nekim situacijama iz prošlosti. Sve veći broj organizacija u savremenim uslovima postaje svesno značaja dinamike svog kontrolnog sistema i procesa kontrole u suočavanju sa svim promenama u poslovnom okruženju. Imajući to u vidu, od izuzetnog značaja za kontinuirano unapređenje performansi i konkurentnosti jeste efektivan sistem menadšment kontrole. Cilj ovog rada je da istakne ključne elemente tog sistema, kao okvir koji menadžeri treba da koriste prilikom njegovog dizajniranja i poboljšavanja.

Ključne reči: Kontrola, sistem, menadžment, poslovne performanse, konkurentska pozicija.

Tittle: DESIGNING THE MANAGEMENT CONTROL SYSTEMIN THE AIM OFIMPROVING FIRM’S COMPETITIVENESS

Summary: Effective control is extremelly important when change is introduced (both radical or incremental one) because, by definition, changed situation does not provide cm opportunity for comparing with some from some past situations. More and more organizations in modern conditions become aware of the dynamics significance of their control system and control process in facing all the changes in business environment. Thus, ejfective system of management control is of the highest importance for continuum in performance and competitiveness improvement. The aim of this paper is to point out key elements of the previous mentioned system as a frame that managers ought to use in its design and improvement.

Key words: Control, system, management, business performance, competitive position.

106. UTICAJ PERFORMANSI DRUŠTVENO ODGOVORNOG POSLOVANJA NA FINANSIJSKE PERFORMANSE PREDUZEĆA (koautor Srđan Đorđević), u zborniku radova: XIV DQM International Conference – Dependability and Quality Management – ICDQM 2011, Beograd, 29-30. jun 2011, zbornik radova, Istraživački centar za upravljanje kvalitetom i pouzdanošću, Prijevor, 2011, ISBN 978-86-86355-05-8, str. 129-135.

Apstrakt: U radu se ispituje uticaj performansi društvene odgovomosti na finansijske performanse preduzeća. Odnos između ovih performansi nije jednoznačan u smislu da samo performanse društvene odgovomosti mogu u određenoj meri da utiču na finansijske performanse, već da se može govoriti i o povratnom uticaju. Uticaj performansi društveno odgovomog poslovanja na finansijske performanse preduzeća je od velikog značaja jer od njega zavisi nivo ulaganja u programe društvene odgovomosti preduzeća u budućem periodu. Istraživanje ovih relacija ima za cilj dase menadžmentu preduzeća skrene pažnja na potrebu efektivnog upravljanja performansama društvene odgovomosti, jer se one eventualno, u dužem roku, odražavaju na finansijske performanse (maržu dobiti, stopu rentabilnosti na ukupna sredstva, stopu rentabilnosti na sopstvena sredstva). Iako je literatura o istraživanom uticaju kontradiktoma po pitanju rezultata istraživanja, veći broj autora dokazuje malu, ali ipak pozitivnu vezu između performansi društvene odgovomosti i finansijskih performansi preduzeća.

Ključne reči: Performanse društvene odgovomosti, finansijske performanse, preduzeće.

Tittle: IMPACT OF SOCIAL RESPONSIBILITY PERFORMANCE ON FINANCIAL PERFORMANCE OF ENTERPRISE

Summary: This paper questions the impact of corporate social performances on financial performances of companies. The relationship between these performances does not have one meaning: not only corporate social performances can influence financial performances up to a certain point, but atso reverse influence can be discussed The impact of corporate social performances on financial performances of a certain company is essential for the level of investments in corporate social responsibility programs in the future. The research of these relations aims at dravving company management’s attention to the need for an effective management of corporate social performances, because they are eventually reflected in financial performances in the long run (retum on sale, retum on equity, retum on assets). Although the literature on the re.segr.Ghed infiuence is contradictory in terms of the results of the research, a number of authors prove a small, but positive relationship betvveen corporate social performances and financial performances of companies.

Key words: Corporate social performances,financial performance, enterprise.

107. ODREĐENI ASPEKTI MERENJA PERFORMANSI U ORGANIZACIJAMA JAVNOG SEKTORA (коаутори Tatjana Stevanović, Marija Džunić), Економске теме, ISSN 0353-8648, бр. 3, 2011, сtr.  433-448;

English version: CERTAIN ASPECTS OF MEASURING PERFORMANCE IN PUBLIC SECTOR ORGANIZATIONS, (Bojan Krstić, Tatjana Stevanović, Marija Džunić), Economic themes, No. 3, 2011, pp. 417-432

108. KONCEPTUALNI OKVIR KREIRANJA I IZBORA SISTEMA MERILA PERFORMANSI ZA KONTROLU MARKETING STRATEGIJE (koautor Vladimir Ivanović), časopis: Marketing, ISSN 0353-3471, vol.42, br. 1, 2011, str. 27-44
109. ANALIZA SISTEMA MERENJA PERFORMANSI MALIH I SREDNJIH PREDUZEĆA KAO OSNOVA KREIRANJA EFEKTIVNOG INSTRUMENTA ZA UNAPREĐENJE KONKURENTNOSTI (koautor Danijela Stošić), u tematskom zborniku radova nacionalnog značaja: „Unapređenje konkurentnosti javnog i privatnog sektora umrežavanjem kompetencija u procesu evropskih integracija Srbije“, redaktor Bojan Krstić, 2011, ISBN  978-86-6139-033-3, str. 215-232.

Apstrakt: Unapređenje konknrentnosti malih i srednjih preduzeća (MSP) zahteva promenu pristupa koji ova preduzeća imaju kada je u pitanju merenje poslovnih performansi. Neprilagođenost većine savremenih sistema merenja performansi specifičnostima MSP, s obzirom na to da su uglavnom koncipirani za potrebe velikih preduzeća, osnovna je barijera njihove efektivne i svrsishodne primene u MSP. Prema tome, prvi korak u razvoju sistema merenja performansi (SMP) adekvatnih za implementaciju u MSP odnosi se na identifikovanje specifičnih karakteristika zajedničkih za većinu ovih preduzeća. U radu se, kao preporuka, prezentiraju dva sistema merenja performansi koja su primerena MSP: Integrisani sistem merenja perfornvmsi i sistem merenja čije se koncipiranje zasniva na tzv. procesu kontinuiranog strategijskog unapređenja Cilj ovog rada je da se, na osnovu zahteva koji se odnose na karakteristike merila i obuhvatnosti sistema, a koje identifikuje teorijski okvir analize, oceni adekvatnost preporučenih sistema merenja performansi za potrebe MSP.

Ključne reči: Mala i srednja preduzeća, sistem merenja poslovnih peiformansi, unapređenje konkurentnosti.

Tittle: AN ANALYSIS OF PERFORMANCE MEASUREMENT SYSTEMS DESIGNED FOR SMALL AND MEDIUM SIZED ENTERPRISES AS A BASIS FOR DEVELOPMENT OF AN EFFEOTVE TOOL FOR COMPETITIVENESS’ IMPROVEMENT

Summary: : In order to improve their own competitiveness small and medium sized enterprises (SMEs) should change the existing approach that they have when it comes to performance measurement. Most of the existing performance measurement systems (PMS) are developed by, and for big companies. So, the main barrier for the implementation of performance measurement systems in SMEs refers to the fact that these systems are not fitted to the specific SMEs’ characteristics. Therefore, the first step in designing PMS adequate for SMEs needs should be the identification of specific characteristics that are common for the majority of SMEs. The paper introduces two PMS adequate for SMEs: Integrated performance measurement system and Measurement system which is designed on a base of continuous strategic improvement process. The goal of this paper is to evaluate the adequacy of these PMS for implementation in a context which is specific for SMEs. The adequacy of these systems is judged on the basis of the fulfilment of the specific requirements that relate to consistency of the measures and scope of the system.

Keywords: Small and medium sized enterprises, performance measurement system, improvement of competitiveness.

110. KONKURENTSKA PREDNOST PREDUZEĆA KAO POKRETAČKA SNAGA PROCESA KREIRANJA VREDNOSTI ZA VLASNIKE, (koautor Ljiljana Bonić), u tematskom zborniku nacionalnog značaja: „Unapređenje konkurentnosti javnog i privatnog sektora umrežavanjem kompetencija u procesu evropskih integracija Srbije“, Redaktor Bojan Krstić, 2011, ISBN  978-86-6139-033-3, str. 415-433.

Apstrakt: Strategijski menadžment ima zadatak da, polazeći od pokretačkih snaga i izvora vrec/nosti formuliše, izabere i implementira strategiju koja omogućava maksimiranje vrednosti uloženog kapitala. U savremenim uslovima poslovanja, konkurentska prednost postaje najznačajniji pokretač ostvarivanja vrednosti za vlasnike, pored atraktivnosti i profitabilnosti tržišta na kome se nastupa. Konkurentska prednost se na tržištu može ostvariti: putem redukcije troškova, postizanjem jedinstvenosti proizvoda putem diferencijacije proizvoda/usluga i brzom reakcijom na zahteve potrošača. Kreiranje vrednosti putem postizanja konkurentske prednosti, uz pomoć strategijskog menadžmenta vrednosti, ostvaruje se prevashodno primenom različitih generičkih strategija. Cilj rada je sagledavanje pokretačkih snaga procesa kreiranja vrednosti za vlasnike (od kojih je najbitnija konkurentska prednost) i uloge strategijskog menadžmenta u maksimiranju vrednostiza vlasnike.

Ključne reči: konkurentska prednost, strategijski menadžment, strategija.

Tittle: COMPETITIVE ADVANTAGE OF ENTERPRISE AS THE DRTVING SOURCEIN THE PROCESS OF CREATING SHAREHOLDER VALUE

Summary: Strategic management is tasked with, starting from the driving source of the shareholder value, formulating, selecting and implementing a strategy that allows maximizing the value of invested capital. Under modem conditions, business competitive advantage becomes a major driver of achieving shareholder value, in addition to the attractiveness and profitability of the market one performs in. Competitive advantage in the market can be achieved: by reducing costs, achieving Unity of product differentiation through product/service and rapid response to consumer demands. Creating value through the achievement of competitive advantages through strategic management of value is achieved primarily by applying different generic strategies. Aim of this paper is to assess the driving sources in the process of creating shareholder value (of which the most important is competitive advantage) as well as the role of strategic management to maximize shareholder value.

Keywords: competitive advantage, strategic management, strategy.

111. SOME ASPECTS OF MEASURING AND PERFORMANCE MEASUREMENT SYSTEMS IN THE SMALL AND MEDIUM SIZED ENTERPRISES, (koautor Danijela Stošić), u tematskom zborniku radova međunarodnog značaja: “Improving the Competitiveness of the Public and Private Sector by Networking Competences”, 2011, Editor Bojan Krstić, ISBN 978-86-6139-044-9, pp. 329-348.

Naziv rada: PROBLEMATIKA MERENJA I SISTEMA MERENJA PERFORMANSI U MALIM I SREDNJIM PREDUZEĆIMA

Apstrakt: Primena savremenih sistema merenja performansi može biti značajan impuls unapređenju konkurentnosti malih i srednjih preduzeća (MSP). Imajući to u vidu, cilj ovog rada je da ukaže na značaj i probleme u implementaciji ovih sistema u MSP, kao i da identifikuje načine prevazilaženja odstupanja između teorijskih preporuka i prakse. Nakon ukazivanja na razlike između tradicionalnog i savremenog pristupa merenju performansi, rad osvetljava mogući uticaj novijih koncepata sistema merenja performansi na unapređenje poslovanja i konkurentnosti MSP. Iako je pozitivan doprinos ovih sistema teorijski i empirijski potvrđen, implementacija savremenih sistema merenja performansi u mnogim MSP je suočena sa određenim problemima. Jedna od ključnih barijera je neprilagođenost ovih sistema potrebama menadžmenta MSP. Stoga je identifikovanje specifičnih karakteristika MSP i njihovo dovođenje u vezu sa poželjnim obeležjima sistema merenja performansi, prvi korak u rešavanju problematike merenja uspešnosti poslovanja malih i srednjih preduzeća.

Ključne reči: merenje performansi, sistemi merenja performansi, mala i srednja preduzeća, konkurentnost.

Summary: Implementation of contemporary performance measurement systems can improve the competitiveness of small and medium sized enterprises (SMEs). Given that fact, the aim of this paper is to highlight the importance and some main challenges that SMEs are faced with while trying to implement these systems, and also to try to identify possible ways for overcoming the gap between theoretical suggestions and practical behavior of SMEs. After pointing out the differences between traditional and contemporary approach to performance measurement, this paper will indicate the possible effects that contemporary performance measurement systems can have on improvements of SMEs’ competitiveness. Although the possible contribution of these systems is well known, both theoretically and empirically, the implementation of contemporary performance measurement systems is faced with many challenges in most of SMEs. One of the main barriers refers to the fact that these systems are not fitted to the specific management needs in SMEs. Therefore, identification of specific characteristics of SMEs and lining them up with desirable attributes of the performance measurement system is the first step in dealing with problems that are related to measurement of business successfulness in SMEs.

Key words: measurement of performances, performance measurement systems, small and medium sized enterprises, competitiveness.

112.KOMPARATIVNA ANALIZA STRATEGIJA ODRŽIVOG RURALNOG RAZVOJA ZEMALJA U OKRUŽENJU – OSNOVA ZA KREIRANJE EFEKTIVNE STRATEGIJE ODRŽIVOG RURALNOG RAZVOJA U SRBIJI (koautori: Snežana Đekić, Sonja Jovanović, časopis: Ekonomske teme, ISSN 0353-8648, br. 4, 2011, str. 633-649;

English version: COMPARATIVE ANALYSIS OF SUSTAINABLE RURAL DEVELOPMENT STRATEGY IN NEIGHBOURING COUNTRIES  THE BASIS FOR CREATING EFFECTIVE SUSTAINABLE RURAL DEVELOPMENT STRATEGY IN SERBIA, (Snežana Đekić, Sonja Jovanović, Bojan Krstić), Economic themes, No. 4, 2011, pp. 625-642

113. NEKE DETERMINANTE KREIRANJA POLITIKE I STRATEGIJE ODRŽIVOG RURALNOG RAZVOJA (koautori: Snežana Đekić, Sonja Jovanović), u tematskom zborniku radova: Agrarna i ruralna politika u Srbiji – nužnost ubrzanja reformi, Društvo agrarnih ekonomista Srbije, Univerzitet u Novom Sadu – Ekonomski fakultet, 2011, ISSN 978-86-86087-24-9, str. 49-64.

Apstrakt: Kreiranje politike i strategije održivog ruralnog razvoja jedno je od vitalnih aktivnosti u cilju intenzivnijeg razvoja zemlje i nacionalne ekonomije. Stoga je predmet istraživanja ovog rada identifikovanje nekih determinanti kreiranja politike i strategije održivog ruralnog razvoja. Kompleksni razvojni problemi ruralnih područja zahtevaju sistemski, institucionalni koncept, koji ima obeležja integralnog ruralnog razvoja, a ne razvoja koji je usko fokusiran samo na jednu privrednu granu. Uspeh u sprovođenju politike održivog ruralnog razvoja pretpostavlja i decentralizaciju u vođenju te politike, kao i kvalitetnu saradnju i koordinaciju aktera različitih nivoa. U tom smislu nužne su određene institucionalne inovacije, po ugledu na razvijene evropske zemlje. Takođe, različita ruralna područja u zemlji zahtevaju različit pristup njihovom razvoju, što se mora reflektovati kroz politiku i nacionalnu strategiju održivog ruralnog razvoja, ali i kroz parcijalne razvojne strategije za ta različita ruralna područja.

Ključne reči: održivi razvoj, politika i strategija ruralnog razvoja.

Tittle: SOME DETERMINANTS OF CREATING SUSTAINABLE RURAL DEVELOPMENT POLICY AND STRATEGY

Summary: Creating sustainable rural development policy and strategy is one of the vital activities in order to intensify the development of the country and the national economy. Therefore, the topic of this paper to identify some determinants of policy and strategy for sustainable rural development. Complex development problems of rural areas require a systemic, institutional concept, which has characteristics of an integrated rural development, not development that is tightly focused only on one economic sector. Success in implementing policies of sustainable rural development implies decentralization in the conduct of that policy, and quality cooperation and coordination of actors at different levels. In that sense, certain institutional innovations are necessary, according to developed European countries. Also, different rural areas of the country require a different approach to their development, which must be reflected in policy and national strategy for sustainable rural development, but also through partial development strategy for the different rural areas.

Key words: sustainable development, policy and strategy of rural development.

114. FINANCIAL SUPPORT AND CAPACITY BUILDING OF SMES IN SERBIA FOR DEVELOPMENT FUNDS PSORBTION (koautor Dragana Vukadinovic), u zborniku radova: Međunarodna naučna konferencija: SMEPP 2011 – “Small and Medium Enterprises – Posibilities and Perspectives, Novi Pazar, Serbia, 25.04.2011, ISBN 978-86-84389-26-0, pp. 89-105.

Summary: Contcmporary theory and practice of small and mcdium-sized cntcrprises shovvs that the success of their busincss and development greatly depend on the system of non-financial and financial support. Part of the developmcnt capacitics for the succcssful establishmcnt, and also for sustainable and successful busincss, thcsc companies can provide through thc systcm of institutional and financial support. One problem that appears in the possibility of using a system of support for SME development is that, in the period of establishing, they often choosc independent activities and independent work, and rarely choose activities as a part in the supply chain of larger companies or for inclusion in nctvvorks and clustcrs. The conscquence of this approach is that it does not realizing synergy effects from the activities of partnerships. From this reason is necessary to strengthcn their capacity and thc capacity of institutions to support SME development for more efficient absorption of funds and resourccs. The aim of this papcr is to analyze cxisting systcms to support business and developmcnt of SMEs in Serbia and synchronizing thc activities of various cntities in this system.

Key words: Small and medium size cnterprises, financial and non-financial support, development capacity

115. POVEZIVANJE CILJEVA DRUŠTVENE ODGOVORNOSTI SA STRATEGIJOM ZA UNAPREĐENJE KONKURENTNOSTI PREDUZEĆA (koautor Maja Ivanović-Đukić), u tematskom zborniku radova: Nauka i ekonomska kriza, Ekonomski fakultet, Niš, 2011, urednik Evica Petrović, ISBN 978-86-6139-042-5, str. 269-279.

Apstrakt: Strategije održivog razvoja i programi društveno odgovornog polovanja preduzeća, podrazumevaju povezivanje poslovnih (ekonomskih, profitnih) ciljeva preduzeća sa neekonomskim – ekološkim, etičkim i socijalnim ciljevima. Problem koji se nameće jeste kako da u strategiju preduzeća budu neposrednije inkorporirani i praćeni ciljevi društvene odgovomosti preduzeća. Stoga je problem koji će se u ovom radu razmatrati, kako, i uz pomoć kojih alata, menadžeri mogu uskladiti društvene (socijalne) i ekološke ciljeve preduzeća sa njegovim poslovnim ciljevima, na način koji obezbeđuje održivi razvoj. Cilj rada je da se menadžerima istakne kako organizovanjem poslovanja na društveno prihvatljiv (odgovoran) način, oni mogu obezbediti ne samo koristi za društvenu zajednicu, već i efekte u poboljšanju konkurentske pozicije svog preduzeća.

Ključne reči: društvena odgovomost, održivi razvoj, perfomumse, kohkurentnost, menadž.nent.

Tittle: LINKING THE GOALS OF CSR TO STRATEGY FORIMPROVING THE COMPETITIVENESS OF AN ENTERPRISE

Summary: Sustainable development strategies and programs of corporate social responsibility imply connecting business (economic profit) goals with non-economic – environmental, ethical and social objectives. Incorporating the objectives of CSR in the company’s strategy and monitoring of their realization are the problems that are imposed on managers. So, issue which will be considered in this paper is, how and with which tools, managers can harmonize social (welfare) and environmental objectives of companies with its business goals, in a way that ensures sustainable development. The aim of this paper is to show managers that CSR can contribute to improving the competitive position of the company as well as provide benefits for the community.

Keywords: corporate social responsibility, sustainable development, business performance. enterprise, competitiveness, management.

116. THE ROLE OF KNOWLEDGE MANAGEMENT IN DEVELOPING CAPABILITIES FOR INCREASING ENTERPRISE’S ABSORPTIVE CAPACITY (koautor Bojan Petrović), časopis: Facta universitatis – series Economics and Organization, No. 3, Vol. 8, 2011, pp. 275-286
117. ANALIZA INTERBRAND, BRANDZ I BRAND ASSET VALUATOR METODOLOGIJA Z VREDNOVANJE MARKE (koautor Ana Popović),  časopis: Marketing, br. 4, vol. 42, 2011, str. 237-257
118. HUMAN RESOURCES IN TOURISM AS A FACTOR OF ITS EMPLOYMENT AND COMPETITIVENESS GROWTH – COMPARATIVE ANALYSIS OF SERBIA AND SURROUNDING COUNTRIES (koautori: Vesna Janković-Milić, Sonja Jovanović), Facta universitatis – series Economics and Organization, No. 4, Vol. 8, 2011, str. 433-445
119. EDUCATION AS A DETERMINANT OF DEVELOPING KNOWLEDGE ECONOMY AND NATIONAL COMPETITIVENESS – BENCHMARKING STUDY OF BALKAN COUNTRIES (koautori Marija Džunić, Nebojša Backović), u zborniku radova: International conference on Economics and Regional Development – Eurobrand 2012, Vršac-Temišvar, 9-11. decembar 2012, ISBN 978-86-88065-23-8, str. 245-256;
120. THE ROLE OF KNOWLEDGE MANAGEMENT IN INCREASING ENTERPRISE’S INNOVATIVENESS (koautor Bojan Petrović), časopis: Facta universitatis – series Economics and Organization, No. 1, Vol. 9,2012, str. 93-110
121. DETERMINANTE UNAPREĐENJA KONKURENTNOSTI TURIZMA CRNE GORE I SRBIJE U USLOVIMA GLOBALIZACIJE (koautor Andriela Vitić-Ćetković, Sonja Jovanović), Ekonomske teme, br. 1, 2012, 47-62

English version: DETERMINANTS OF MONTENEGRO AND SERBIA TOURISM COMPETITIVENESS IMPROVING IN THE TERMS OF GLOBALISATION (Andriela Vitić-Ćetković, Sonja Jovanović, Bojan Krstić, Economic themes, No. 1, 2012, pp. 47-62

122. ANALIZA EKOLOŠKE DIMENZIJE ODRŽIVOG RAZVOJA ZEMALJA JUGOISTOČNE EVROPE NA OSNOVU EPI METODOLOGIJE (koautor Vesna Janković-Milić, Sonja Jovanović,) časopis: Teme, br. 2, april – jun, 2012, str. 461-481;
123. DEVELOPING AND IMPLEMENTING THE SBS MODEL IN THE AIM OF IMPROVING ENTERPRISE COMPETITIVENESS (coautor Vladimir Ivanović), časopis: Facta universitatis – series Economics and Organization, Vol. 9, No. 2, 2012, str. 177-192;
124. DRŽAVNA POMOĆ – INSTRUMENT ZA ZAŠTITU ŽIVOTNE SREDINE U EVROPSKOJ UNIJI I SRBIJI, časopis: Ekonomske teme, br. 2, 2012, str. 205-220;

English version: STATE AIND – AN INSTRUMENT OF ENVIRONMENTAL PROTECTION IN THE EUROPEAN UNION AND SERBIA (Bojan Krstić, Sonja Jovanović, Tanja Stanišić, Maja Stojanović), Economic themes, No. 2, 2012, pp. 205-220

125. PROCESS-ORIENTED MANAGEMENT OF ENTERPRISE AS A DETERMINANT OF ORGANIZATIONA BEHAVIOR IN CONTEMPORARY BUSINESS TERMS (coautors: Sonja Jovanović, Ernad Kahrović), Actual Problems of Economics, ISSN 1993-6788, 11(137), 2012, pp. 369-380.
126. INNOVATION AS A FACTOR OF DEVELOPING KNOWLEDGE ECONOMY AND NATIONAL COMPETITIVENESS (coauthor Marija Džunić), u tematskom zborniku međunarodnog značaja: “Improving the Competitiveness of the Public and Private Sector by Networking Competences”, University of Nis, Faculty of Economics, Andrzej Frycz Modrzewski Krakow University, 2012, Editor: Bojan Krstić, Co-editor: Andrzej Chodynski, ISBN 978-86-6139-051-7, pp. 1-17.

Naziv rada: INOVACIJE KAO FAKTOR RAZVOJA EKONOMIJE ZNANJA INACIONALNE KONKURENTNOSTI – BENČMARKING STUDIJA ZEMALJA BALKANA

Apstrakt: Svrha ovog rada je da istakne značaj inovacija za razvoj društva i ekonomije znanja, kao i za unapređenje konkurentnosti nacionalne ekonomije. Cilj istraživanja je stanje sistema inovacija u balkanskim zemljama. u poređenju sa zemljama EU. Analiza se zasniva na podacima o vrednostima “Indeksa ekonomije znanja” (KEI) “Svetske banke”. Metodi istraživanja primenjeni u ovom radu su: metod analize, metod komparacije, benčmarking i metod sintetizovanja. Strukturu rada čine dve celine. U prvoj se najpre daje kontekstualni okvir istraživanja sagledavajući inovacije kao faktor privrednog razvoja, nacionalne konkurentnosti i razvoja društva i ekonomije znanja. Potom se akcenat stavlja na problematiku merenja i praćenja inovacija na nivou zemlje. Imajući u vidu da je informaciona osnova za analizu u ovom istraživanju „Indeks ekonomije znanja“ (KEI), odnosno Indeks inovacija, prezentiraju se i osnovni elementi „Metodologije procene znanja“ (KAM). Drugi deo istraživanja strukturiran je na sledeći način: a) identifikovanje i analiza stanja balkanskih zemalja u drugom, vitalnom stubu za ostvarivanje razvoja društva i ekonomije znanja – inovacije, i b) uticaju sistema inovacija jedne zemlje na nacionalnu konkurentnost. U zaključku rada prezentiraju se implikacije za vođenje politike razvoja u oblasti sistema inovacija u analiziranim zemljama.

Ključne reči: inovacije, ekonomija znanja, konkurentnost.

The purpose of this paper is to highlight the importance of innovation for developing knowledge economy and improving the competitiveness of national economy. The object of the research are the innovation systems of Balkan countries, in comparison with EU countries. The analysis is based on values of “Knowledge Economy Index” (KEI), by the World Bank. Research methodology applied in this paper includes: the method of analysis, method of comparison, benchmarking and a method of synthesizing. The paper consists of two parts. The first sets the contextual framework of research considering the innovation as a factor of economic development, national competitiveness and development of knowledge society and knowledge economy. Then the emphasis is put on the problems of measuring and monitoring innovation at the country level. Bearing in mind that the information basis for the analysis in this study is “Knowledge Economy Index” (KEI) and the „Innovation Index”, the basic elements of “Knowledge Assessment Methodology” (KAM) are presented. The second part of the paper is structured as follow’s: a) identification and analysis of the state of Balkan countries in the second, vital pillar for achieving the development of knowledge society and knowledge economy – innovation, and b) the impact of a country’s innovation system on national competitiveness. The paper concludes by presenting the implications for policy development in the field of innovation systems in the analyzed countries.

Keywords: innovation, knowledge economy, competitiveness.

127. BUSINESS PROCESS APPROACH IN MANAGING SERBIAN ENTERPRISES AS A PREREQUISITE FOR IMPROVEMENT OF THEIR COMPETITIVENESS, (coauthor Ernad Kahrovic), u tematski zborniku radova međunarodnog značaja: “Current problems of competitiveness improvement in national economies and enterprises”, University of Nis, Faculty of economics, Andrzej Frycy Modrzewski Krakow University, 2012, Editor: Bojan Krstić, Co-editor: Andrzej Chodynski, 2012, ISBN 978-86-6139-052-4, pp. 1-16.

Naziv rada: PROCESNI PRISTUP U UPRAVLJANJU PREDUZEĆIMA U SRBIJl KAO PREDUSLOV ZA UNAPREĐENJE NJIHOVE KONKURENTNOSTI

Apstrakt: Osnovna svrha ovog istraživanja jeste da se ukaže na značaj usmerenosti ka procesnoj orijentaciji preduzeća u Srbiji koja posluju u uslovima ekonomije znanja. Cilj istraživanja je ocena prihvaćenosti koncepta procesne orijentacije menadžmenta preduzeća privrede Srbije. U radu će biti istaknuta uloga i značaj procesne orijentacije i procesnog menadžmenta u savremenim poslovnim krugovima, metodologija istraživanja i karakteristike uzorka preduzeća, kao i diskusija rezultata sprovedenog istraživanja. Autori ukazuju na činjenicu da je procesna orijentacija vrlo aktuelna tema u poslovnim krugovima i da preduzeća privrede Srbije sve više razmišljaju o procesnoj orijentaciji i o mogućnostima konzistentne njene implementacije.

Ključne reči: procesna orijentacija, poslovni procesi, efikasnost.

Summary: The primary purpose of this paper is to highlight the importance of focus on the process orientation of enterprises, which operate in Serbia in terms of knowledge economy era. The research aim is to mark the acceptance of the concept of business process orientation in the Serbian economy. The article will also highlight the role and importance of process orientation and process management in contemporary business, the research methodology, and characteristics of the research sample companies, as well as the discussion of the research results. The authors point out that the business process orientation of the management in an enterprise is an actual topic in business circles, and therefore most enterprises in the Serbian economy are increasingly thinking about the process orientation, as well as the opportunities of its consistent implementation.

Keywords: business process orientation, business processes, efficiency.

128. KONCEPTUALNI OKVIR DIZAJNIRANJA SISTEMA MERENJA EKOLOŠKIH PERFORMANSI ZA KONTROLU EKOLOŠKE STRATEGIJE PREDUZEĆA, U tematskom zborniku radova: Nauka i svetska ekonomska kriza, Ekonomski fakultet, Niš, 2012, urednik: Evica Petrović, ISBN 978-86-6139-055-5, str. 305-316

Apstrakt: Svrha ovog rada je da istraži ključne aspekte razvoja i primene merila ekoloških performansi za potrebe praćenja, procene i kontrole ostvarenih ekoloških perlbrmansi preduzeća. Cilj rada je da pruži konceptualni okvir dizajniranja, odnosno izbora sistema merenja ekoloških performansi za kontrolu ekološke strategije preduzeća. U radu je korišćenja metoda analize i sinteze. Rad je strukluriran tako što se najpre determiniše koncept ekoloških performansi preduzeća. To je polazište za definisanje okvira sistema merila ekoloških performansi. Zatim se anaiizira još jedna neophodna komponenta u strategiji preduzeća i Ziii u strategiji njegovih posiovnih jedinica – ekološka strategija, kao i postupak povezivanja ekoioške strategije, strategijskih faktora ekoloških peđormansi i izbora merila ekoloških performansi za kontrolu uspešnosti ekološke strategije. Na kraju rada se predlaže mogući okvir u kontroli ekološke strategije, što predstavlja ključni autput ovog istraživanja. Ponuđeni okvir treba da posiuži menadžerima preduzeća da dizajniraju sistem merenja ekoloških performansi i upravljačko- kontrolne table kao instrumente za kontrolu ekološke strategije.

Ključne reči: životna sredina, performanse, strategija, kijučni faktori uspeha, merila

Tittle: CONCEPTUAL FRAMEWORK OF DESIGNING THE ENVIRONMENTAL PERFORMANCE MEASUREMENT SYSTEM FOR CONTROL OF ENVIRONMENTAL STRATEGYIN ENTERPRISE

Summary: The purpose of this paper ts to explore key aspects of environmental performance deveiopment and application for monitoring, assessment and controlling of achieved companies’ environmental performance. The aim of the paper is to provide a conceptual framevvork for design and selection of an environmental performance measurement system for controlling of company’s environmental strategv. In this paper we use analysis and svnthesis method. The paper is stnictured in this way that firstly determines the concept of company s environmental performance. This is the starling point for defining the framework of environmenlal performance indicators system. Then we analyze not only another essenlial component in the company’s strategy and/or in the stral:egy of its business uriits environmental slrategy but also the iinking procedure of environmental stiategy, environmental perfonnance slrategic faciors and the environmental performance indicators choice for controlling of environmenlal strategy’ s success. At the end of the paper we propose a possibie framework for controlling of environmental strategy and that is a key result of this research. The proposed framework should serve lo company managers to design the environmental performance measurement system as well as managemenl- control panel as instruments for environmental strategy controlling.

Key words: environment, performance, strategy key success factors, indicators

129. KNOWLEDGE SHARING IN THE ENVIRONMENT OF A VIRTUAL COMMUNITY OF PRACTICE, (coautors Marija Džunić, Željko Džunić), u zborniku radova: 3rd DQM International conference – Life Cycle Engieneering and Management ICDQM 2012, Belgrade, Serbia, 28-29 June 2012, ISBN 978-86-86355-11-91, pp. 342-347.

Summary: Designing e-Learning systems based on Community of Practice principles offers a different perspective to the l learning process, providing an interactive and collaborative learning environment. This paper investigates the effects of collaborative learning environment on members ’ learning potential. Also, the paper aims to evaluate the sustainability of free knowledge sharing and collaboration in the learning process. Beside positive results, we have also observed the presence of significant barriers to participating in the knowledge sharing activities.

Key words: e- learning, community of practice, knowledge sharing

130. INOVATIVNOST U MALIM I SREDNJIM PREDUZEĆIMA: KOMPARATIVNI PRISTUP (koautori Tanja Stanišić, Maja Stojanović) U zborniku radova sa konferencije: 15th International Conference Dependability and Quality Management ICDQM 2012, Belgrade, Serbia, 28-29 June, 2012, Editor: Ljubiša Papić, ISBN 978-86-86355-10-21, str. 240-246.

Apstrakt: Mala i srednja preduzeća (MSP) pokretači su privrednog razvoja zemalja u savremenim uslovima. Njihova važnost potvrđuje se sve znaČajnijim njihovim učešćem u osnovnim makroekonomskim agregatima (zaposlenosti, bruto društvenom proizvodu, dodatoj vrednosti). Pored toga, zbog svojih specifičnosti, fleksibilnosti i mogućnosti brze adaptacije sinonim su za inovativnost. U radu se naglašava značaj MSP, istražuju inovativne mogućnosti i efekti i ograničenja njihovih inovacija.

Ključne reči: Mala i srednja preuzeća, inovacije, komparativna analiza.

Tittle: INNOVATIONIN SMALL AND MEDIUM ENTERPRISES: A COMPARATIVE ANALYSIS

Summary: Small and medium enterprises (SMEs) are the drivers of economic development of countries in modern conditions. Their importance is confirmed by their significant participation in major macroeconomic aggregates (employment, gross domestic product, value added). In addition, because of their specificity, flexibility and the rapid adaptation MSP are synonym for innovation. The paper emphasizes the importance of SMEs, explores innovative features and effects and limitations of their innovations.

Key words: Small and medium enterprises, innovation, comparative analysis.

131. OKVIRI MERENJA EKOLOŠKIH PERFORMANSI: KOMPARATIVNI PRISTUP (koautori: M. Stojanović, T. Stanišić), Zbornik radova sa međunarodne konferencije: 15th International Conference Dependabilityand Quality Management ICDQM 2012, Belgrade, Serbia, 28-29 June, 2012, Editor: Ljubiša Papić,  ISBN 978-86-86355-10-21, COBISS.SR-ID 191715596, str. 216-222

Apstrakt: Cilj rada je da pniži sveukupni okvir za merenje ekoloških performansi, kao i objašnjenje i poređenje određenih kategorija merila ekoloških performansi. Rad je strukturiran tako što se najpre polazi od determinisanja kategorija merila ekoloških performansi prema standardu ISO 14031, Inicijativi za globalno izveštavanje (Global Reporting Initiative — GRI) i Ohviru za merenje ekoloških performansi (Gscore). Na taj način se daje osnova za dizajniranje okvira tj. sistema za merenje ekoloških performansi i vrši poređenje navedenih okvira. Ono je u funkciji pravilnog izbora kategorija ekoloških performansi koje će meriti i o kojima će izveštavati menadžment preduzeća.

Ključne reči: Merenje, ekološke performanse, ISO14031, GRI.

Tittle: FRAMEWORKS OF ENVIRONMENTAL PERFORMANCE MEASUREMENT: COMPARATIVE APROACH

Summary: The aim of the paper is to provide not only an overall framework for measuring environmental performance but also an explanation and comparison of certain categories of environmental performance indicators. The paper is structured in this way that firstly determines categories of environmental performance indicators according to ISO14031, Global Reporting Initiative – GRI and Framework for measuring environmental performance (Gscore). In this way we give the basis for designing framework i.e. system for measuring environmental performance and doing comparison between above mentioned frameworks. This is in the function of proper choice of environmental performance categories which will be measured and reported by company ’s management.

Key words: Measurement, environmental performance, ISO14031, GRI.

132. ANALIZA ZNAČAJNOSTI KLJUČNIH FAKTORA KVALITETA POSLOVANJA PREDUZEĆA U SRBIJI (koautori: Vesna Jankovic Milic, Vladan Igic), u zborniku radova sa konferencije: International Conference Dependability and Quality Management ICDQM 2012, Belgrade, Serbia, 28-29 June, 2012, Editor: Ljubiša Papić,  ISBN 978-86-86355-10-21, COBISS.SR-ID 191715596, str. 247-252.

Apstrakt: Konkurentnost preduzeća određuju brojni faktori. Jedan od važnih faktora svakako jeste kvalitet poslovanja Cilj ovog istraživanja, čiji su rezultati prikazani u ovom radu, bio je da se ispitaju stavovi menadžera po pitanju važnosti određenih faktora kvaliteta poslovanja. Rezultati su pokazali velike razlike u stavovima menadžera po pitanju važnosti određenih faktora kvaliteta poslovanja, ali i veliku ujednačenost u oceni značaja odnosa sa poslovnim partnerima kvaliteta proizvoda i usluga.

Ključne reči: Konkurentnost, kvalitet, faktori, dimenzije.

Tittle: SIGNIFICANCE ANALYSIS OF KEY FACTORS OF BUSINESS QUALITYIN SERBIAN ENTERPRISES

Summary: The competitiveness of companies is determined by numerous factors. One of the important factors certainly is the quality of business. The aim of this study, whose results are presented in this paper, was to examine the managers ’ judgment regarding to the importance of certain factors of quality business. The results showed large differences in the of managers opinion regarding the importance of certain business quality factors, but also a great uniformity in the assessment of the importance of relations with business partners, quality products and services.

Key words: Competitiveness, quality, factors, dimensions.

133. STRENGTHENING THE REGIONAL INNOVATION POTENTIALS IN FUNCTION OF COMPETITIVENESS IMPROVEMENT (koautori Marija Anđelković – Pešić, Vladimir Ivanović), 2nd International Conference ²Economics and Management-Based on New Technologies², EMoNT 2012, 14 – 17 June 2012, Vrnjačka Banja, Serbia, Editor: Predrag Dašić, ISBN 978-86-6075-032-9, str. 246-252

Summary: The modem dvnamic business environment causes permanent changes in business activities. Globalcation, advanced information and communication technologies, intensive competition are some of the features of the new economy – the “knowledge economy”. Knowledge as a resource of 21sl century inevitably arises as the pillar of the modem business enterprise. In this sense, the main objective of this paper is to emphasize the possibilitv of using knowledge in a function of creating innovations and implementing them at the regional level. Modem competitive struggle is becoming increasinglv difficult for companies that must find new ways and strategies to create a more favorableposition than the competition. Innovation, whose development at the regional level has to bepromoted intensively, represents a strategic instrument to improve compeđtiveness in today’s business environment.

Keywords: innovation, regional development, competitiveness.

134. SOME ASPECT OF THE ENTERPRISES STRATEGY EFFICIENT IMPLEMENTATION (koautor Vladimir Ivanović), Zbornik radova sa međunarodnog naučnog skupa: Serbia and European Union, 18.12.2012., Ekonomski fakultet Niš, pp. 197-209, ISBN 978-86-6139-061-6, COBISS.SR-ID 195804684

Naziv rada: NEKI ASPEKTI EFIKASNE IMPLEMENTACIJE STRATEGIJE PREDUZEĆA

Apstrakt: Savremeni uslovi poslovanja preduzeća uslovljeni su stalnim promenama u okruženju. One se odražavaju na strategijsko razmišljanje i reagovanje menadžmenta. U takvim okolnostima, nije dovoljno samo imati pravu, tj. dobro formulisanu strategiju (efektivnu strategiju), već je i implementirati na pravi način. Ovo je sine qua none ostvarivanja i održavanja konkurentske prednosti. Cilj ovog rada je da pokaže na koji način menadžment teži da sprovođenjem strategije ostvari željene (planirane) performanse društvene odgovomosti preduzeća.

Ključne reči: strategija, implementacija, menadžment

Summary: Modem business conditions are determined by constant changes in the environment. They are reflecting on the strategic thinking and reacting of the management. In such circumstances, it is not enough to just have the right, that is, well formulated strategy (effective strategy), but also to implement it in the right way. This is sine qua none to exercise and maintain the competitive advantage. The aim of this paper is to show in what way management seeks to achieve desired (planned) performances of corporate social responsibility by implementing the strategy.

Keywords: strategy, implementation, management

135. ANALYSIS OF STATE AND DEVELOPMENT FACTORS OF SMALL AND MEDIUM ENTERPRISES SECTOR IN SERBIA (koautori T. Stanišić, M. Jovanović), Časopis: Facta universitatis – series Economics and Organization, br. 3, Vol. 9, str. 353-368, 2012
136. APPLICATION OF SOCIAL RESPONSIBILITY CONCEPT IN THE AIM OF ACHIEVING ENVIRONMENTALLY DETERMINED SUPPLY CHAIN (coauthor Vladimir Ivanović), u zborniku  radova sa međunarodne naučne konferencije: „NAUKA-BIZNES-OBRAZOVANIE: PROBLEMЫ I PERSPEKTIVЫ KOMPETENTNOSTNOGO VZAIMODEЙSTVIЯ, ULЬЯNOVSKIЙ GOSUDARSTVENNЫЙ UNIVERSITET – INSTITUT ЭKONOMIKI I BIZNESA, Ulьяnovsk, 2012, Redaktor: Tatьяna Ivanova, ISBN 978-5-88866-466-3, pp. 136-142

Summary: Corporate social responsibility refers to ethical acting, realization of the envi- ronmental dimension of sustainable corporate development, socially responsible behavior tovvards stakeholders, as well as, realization of business activities in accordance with the legislation. Afore mentioned dimensions of socially responsible behavior are relevant for all the processes and activities in the supply chain, while principles of social responsibility are also relevant in supply chain management. In order to raise the level of economic effective- ness and efficiency of supply chain processes and activities, supply chain managers ought to consider key dimensions of social responsibilitv. This paper devotes special attention to achieving an environmentally determined supply chain.

Keywords: social responsibility, environmental performances, supply chain.

137. SUSTAINABILITY REPORTING IN ORDER TO IMPROVE COMPANIES’ SOCIALLY RESPONSIBLE PRACTICES, (koautori: Maja Stojanović, Tanja Stanišić), u zborniku radova sa međunarodne naučne konferencije: NAUKA-BIZNES-OBRAZOVANIE: PROBLEMЫ I PERSPEKTIVЫ KOMPETENTNOSTNOGO VZAIMODEЙSTVIЯ, ULЬЯNOVSKIЙ GOSUDARSTVENNЫЙ UNIVERSITET – INSTITUT ЭKONOMIKI I BIZNESA, Ulьяnovsk, 2012, Redaktor: Tatьяna Ivanova, ISBN 978-5-88866-466-3, pp. 142-146.

Summary: The aim of this paper is to show the necessity of disclosure of not only financial but also non-financial information relating to environmental and social aspects of the business in order to gain and/or increase investors’ confidence. The paper is structured in the way that begins with identifying the need for the extended model of external financial re- porting as a basis for environmental and social reporting. Furthermore, we point out the significance and usefulness of this type of voluntary information disclosure by companies. In the last part of the paper we analyze the guidelines for reporting on these business aspects that have a function of framework development and performance indicators selection which company will report on.

Keywords: sustainable development, reporting, Global Reporting Initiative (GRI).

138. ENHANCING THE ENTERPRISES`COMPETITIVENESS BY IMPROVING SUPPLY CHAIN PERFORMANCE (koautori: Marija Anđelković Pešić, Vesna Janković Milić), u zborniku radova: Međunarodna naučna konferencije –  12nd International Conference ²Research and Development in Mechanical Industry², RaDMI 2012, 13-17 September 2012, Vrnjačka Banja, Serbia, Editor: Predrag Dašić, ISBN 978-86-6075-036-7, pp. 458-465.

Summary: The focus of this paper is the relation between supply chain performances and enterprises’ competitiveness. The purpose of this paper is to emphasize the importance of continuous improvement of supply chain performance for enterprise competitiveness, as members of the chain, and the competitiveness of the chain as a whole. The paper focuses on ways and means for increasing competitive advantage of enterprises based on value creation, but also achieved on efficient usage of resources in the supply chain. Views presented in this paper should serve to a company management to identify key success factors of supply chain, improving efficiency of the companies included in it, as well as their competitive position.

Keywords: performance, supply chain, competitiveness.

139. KOMPLEMENTARNOST PRIMENE UPRAVLJANJA ZNANJEM I INTERNOG MARKETINGA (koautor Ivan Krstić), Marketing, 2012, Vol. 43, br. 4, str. 253-263
140. „IMPACT OF GLOBAL ECONOMIC CRISIS ON THE SERBIAN ECONOMY AND THE POSSIBILITIES OF ITS OVERCOMING“ (coauthors Goran Milovanović, Sonja Jovanović), časopis na SSCI listi: Actual Problems of Economics, 2 (140) 2013, February, 2013, pp. 281-288, ISBN 1934-6788
141. IDENTITY, IMAGE AND REPUTATION AS A DETERMINANTS OF ENTERPRISE COMPETITIVENESS, (koautori Svetlana Krstić, Vladimir Ivanović), časopis: Ekonomika, br. 1, Vol. 1, 2013, str. 26-35.

Naziv rada: IDENTITET, IMIDŽ I REPUTACIJA – DETERMINANTE KONKURENTNOSTI PREDUZEĆA

Apstrakt: Konkurentnost preduzeća u savremenim uslovima zasnovana je na intelektualnim resursima. Stoga je klјučni izazov ekonomije znanja upravlјanje, merenje iunapređenje intelektualnog kapitala. Imajućiu vidu da je on složena kategorija, odnosno da se sastoji iz vigie nematerijalnih komponenti i vrednosti, cilј ovog rada je da rasvetli značaj koji segmenti intelektualnog kapitala — identitet, imidž i reputacija imaju u izgrađivanju, održanju iuvećanju konkurentnosti preduzeća.

Klјučne reči: identitet, imidž, reputacija, konkurentnost.

Summary: Competitiveness of enterprises in modern business conditions is based on intellectual resources. Therefore, a key challenge of knowledge economy is management, measurement and improvement of intellectual capital. Bearing in mind that it is a complex categorz, that it consists of several intangible components and values, the aim of this paper is to reveal the importance which segments of intellectual capital – identity, image and reputation have in building up, maintaining and increasing enterprise competitiveness.

Keywords: corporate identity, image, reputation, competitiveness.

142. Determinante, doprinosi i područja primene agencijske teorije preduzeća (koautor V. Sekulić) Tematski zbornik radova nacionalnog značaja – Antikrizne politike i postkrizni proces: Izazovi ekonomske nauke, ISBN 978-86-6139-086-9, 2013, s. 573-592


144. Ekonomija znanja i konkurentnost zemalja zapadnog Balkana u uslovima svetske ekonomske krize (koautor M. Džunić), Teme, br. 1, januar-mart, 2013, str. 141-162.

145. The influence of Knowledge Economy Development on Competitiveness of Southeastern Europe Countries (coauthor T. Stanišić), časopis IndustrijaJournal of Economics Institute Serbia, No. 2, Vol. 41, 2013, pp. 151-167.

146. Izveštavanje o ekološkim aspektima poslovanja preduzeća kao deo izveštavanja o održivom razvoju (koautor S. Domazet, M. Stojanović), Ecologica (ISSN 0354-3285), No. 71, 2013, s. 387-391. (M51) → (R61)

147. Kvalitet prirodnih resursa u funkciji održivog razvoja sektora turizma (koautor S. Jovanović, N. Hafner), referat štampan u zborniku radova – 16th International conference: Dependability and Quality Management – ICDQM 2013, Belgrade, 27-28 June, 2013, pp. 176-181.

148. Jezički problemi u međunarodnom marketingu – iskustva kompanija na tržištu Kine (koautor G. Milovanović), Marketing, Vol. 44, br. 3, 2013, s. 264-273, http://sema.rs/repository/download/marketing-vol-44-no-3.pdf

149. Upravljanje intelektualnim kapitalom – izazov za menadžere preduzeća u 21. veku (koautor D. Vukadinović), referat štampan u zborniku radova – V konferencija USPON 2013 – Preduzetništvo kao šansa, organizator Univerzitet Singidunum, Poslovni fakultet – Valjevo, 28-29.11.2013., s. 126-133, ISBN 978-86-7912-512-5, COBISS.SR-ID 202931468

150. Uloga EMS u upravljanju ekološkim performansama preduzeća (koautor M. Tasić), referat štampan u zborniku radova – V konferencija USPON 2013 – Preduzetništvo kao šansa, organizator Univerzitet Singidunum, Poslovni fakultet – Valjevo, 28-29.11.2013, s. 134-142, ISBN 978-86-7912-512-5, COBISS.SR-ID 202931468

151. Examining the effect of business process management on improvement of competiveness performances in Serbian companies (koautor E. Kahrović), Tematski zbornik međunarodnog značaja: Improving the competitivenes of enterprises and national economies – determinants and solution, University of Nis -Faculty of Economics, Andrzej Frycz Modrzewski Krakow University, Urednik: Bojan Krstić, Kourednik: Zbigniew Paszek, 2013, pp. 1-18, 2012, ISBN 978-86-6139-082-1, COBISS.SR-ID 203426316

152. An analysis of positive and negative effects of state aid for the period of the global economic crisis in the EU and Serbia (koautor T. Stanišić), Tematski zbornik međunarodnog značaja: Improving the competitivenes of enterprises and national economies – determinants and solution, University of Nis – Faculty of Economics, Andrzej Frycz Modrzewski Krakow University, Editor: Bojan Krstić, Co-editor: Zbigniew Paszek, 2013, pp. 159-175, ISBN 978-86-6139-082-1, COBISS.SR-ID 203426316

153. Exploring the impact of business process performance improvement on financial performance and competitiveness of Serbian companies (koautor E. Kahrović), Tematski zbornik međunarodnog značaja: Improving the competitivenes of enterprises and national economies – factors and strategies, University of Nis – Faculty of Economics, Andrzej Frycz Modrzewski Krakow University, Editor: Bojan Krstić, Co-editor: Zbigniew Paszek, 2013, pp. 1-18, ISBN 978-86-6139-083-8, COBISS.SR-ID 203438860

154. Human Capital Development as a determinant of Agricultural Competitiveness in Serbia (koautor J. Stanojević), Tematski zbornik međunarodnog značaja: Improving the competitivenes of enterprises and national economies – factors and strategies, University of Nis – Faculty of Economics, Andrzej Frycz Modrzewski Krakow University, Editor: Bojan Krstić, Co-editor: Zbigniew Paszek, 2013, pp. 207-222, ISBN 978-86-6139-083-8, COBISS.SR-ID 203438860

155. Identifying the factors of tourism competitiveness level in the southeastern european countries (koautori S. Jovanović, V. Janković-Milić), Facta Universitaties – series Economics and Organization, Vol. 10, No. 2, 2013, pp. 117-127.

156. Finansijsko izveštavanje i njegovo unapređenje u cilju efikasnog upravljanja vrednošću za vlasnike (koautor LJ. Bonić), Tematski zbornik radova nacionalnog značaja – Antikrizne politike i postkrizni proces: Izazovi ekonomske nauke, ISBN 978-86-6139-086-9, 2013, s. 743-760.

157. FAZNI PRISTUP U IZGRADNJI EKOLOŠKE ODGOVORNOSTI PREDUZEĆA (koautori Z. Paszek, M. Tasić), Ekonomski signali, vol. 8, broj 2, 2013, s. 1-15.

158. Ekološka odgovornost u funkciji ostvarivanja održivog razvoja preduzeća (koautori S. Jovanović, M. Tasić), Hotelijerstvo i turizam, 2(1), 2014, s. 83-92.

159. Kako primeniti koncept karte izbalansiranih performansi održivog razvoja (koautori V. Sekulić, V. Ivanović), Ekonomske teme, br. 1, 2014, s. 63-79.

Engleska verzija rada: How to apply the sustainability Balanced scorecard concept, Economic Themes, 52 (1), 2014, pp. 65-80, ISSN 2217-3668 (Online), DOI 10.1515/ethemes-2014-0005


160. Homogeneity analysis of South-eastern Europe countries according to tourism competitiveness performances (coauthors S. Jovanović, V. Janković-Milić), Economic research, Vol. 27, Issue 1, 2014, pp. 207-220, DOI 10.1080/1331677X.2014.952113 (M23) Rad i autori uneti u Kobson – Web of Science/Thomson Reuters, videti na adresi:


162. Rethinking Rural Tourism in Montenegro: Architectural Heritage and Attracting Environmentally Responsible Consumers (coautors Vitić-Ćetković A., Radović G., Nikolić A., Jovanović I.), International Journal of Ecosystems and Ecology Science (IJEES), ISSN 2224-4980, Vol. 4, Issue 2, 2014, pp. 275-286.

163. Reputation and Financial Performances of a Company, Facta Universitaties – series Economics and Organization Vol. 11, No. 1, 2014, pp. 37-46.

164. Pristup finansijskim resursima kao determinanta razvoja MSP u zemljama Jugoistočne Evrope (koautori T. Stanišić, N. Stanisavljević), referat štampan u zborniku radova – 17th International conference: Dependability and Quality Management – ICDQM 2014, Belgrade, 27-28. June, 2014, redaktor Ljubiša Papić, s. 442-448, ISBN 978-86-86355-16-4, COBISS.SR-ID 207635724

165. Vrednovanje marke kao ključne intelektualne imovine iz perspektive potrošača (koautori S. Đukić, A. Popović), Marketing, br. 1, Vol. 45, 2014, s. 14-28,

166. Analysis of the Western Balkan countries’ competitiveness determinants using the KEI methodology (co-authors M. Dzunic), Ecoforum, ISSN 2344-2174, Vol. 3, No. 2, 2014, pp. 69-76

167. Analysis of SMEs innovation capacity contribution to value added creation in the SEE countries,(koautori T. Stanišić, V. Ivanović), referat štampan u zborniku radova: International conference – SMEs development and innovation: Building competitive future of South-Eastern Europe, Ohrid, 3-4 October, 2014, Macedonia, Faculty of economy, Prilep, pp. 425-434, ISBN 978-9989-695-56-8

168. The level and determinants of competitiveness of the Republic of Serbia – a comparative analysis with the Balkan countries (koautor J. Stanojević), Tematski zbornik međunarodnog značaja: Determinants of improving of the competitiveness of national economies and enterprises, University of Nis – Faculty of Economics, Andrzej Frycz Modrzewski Krakow University, Urednik: Bojan Krstić, Kourednik: Dariusz Fatula, 2014, pp. 1-23, ISBN 978-86-6139-093-7

169. Impact of technological readiness on competitiveness of the Balkan countries (koautor T. Stanišić), Tematski zbornik međunarodnog značaja: Determinants of improving of the competitiveness of national economies and enterprises, University of Nis – Faculty of Economics, Andrzej Frycz Modrzewski Krakow University, Urednik: Bojan Krstić, Kourednik: Dariusz Fatula, 2014, pp. 85-102, ISBN 978-86-6139-093-7

170. ODREĐIVANJE KLJUČNIH POKAZATELJA USPJEŠNOSTI PROCESA ZAŠTITE ZDRAVLJA, SIGURNOSTI NA RADU I OKOLIŠA PREMA ZAHTJEVIMA NORME OHSAS 18001 I ISO 14001 (koautori M. Petras, S. Živković, D. Palačić) referat na 5. međunarodnom stručnom skupu: Zaštita na radu i zaštita zdravlja (5th International Professional and Scientific Conference – Occupationa safety and health), 17-20.9.2014. Zadar, Hrvatska, ISSN 1848-5731, s. 911-917.

171. INVESTIGATION OF THE GLOBAL ECONOMIC CRISES INFLUENCE ON TOURISM SECTOR AND COMPETITIVENESS OF EUROPEAN COUNTRIES (koautori S. Jovanović, V. Janković Milić), Teme, 3, 2014, str. 1133-1153.

172. STATISTICAL MONITORING OF ECONOMIC PROCESSES (koautor Zbigniew Paszek) Tematski zbornik međunarodnog značaja: Panstwo Demokratyczne, Prawne i Socjalne; Studia Społeczne, Polityczne i Ekonomiczne, Księga Jubileuszowa Dedykowana Profesorowi Zbigniewowi Antoniemu Maciągowi, tom 4, Krakowska Akademia im. Andrzeja Frycza Modrzewskiego, 2014, pp. 869-884, ISBN 978-83-7571-308-4

173. Komparativna analiza strukture državne pomoći u Srbiji i Sloveniji (koautor T. Stanišić), međunarodna konferencija – Globalisation challenges and the social-economic environment of the EU, 10-14. 04.2014, Faculty of Business and Management Sciences Novo Mesto and School of Business and Management Novo mesto, Slovenija, ISBN 978-961-6670-27-9, pp. 291-297

174. Generic benchmarking in the aim of improving clusters’ performances in Serbia (coauthor N. Stanisavljevic, T. Stanišić), IndustrijaJournal of Economics Institute Serbia, No. 3, Vol. 42, 2014, pp. 79-100.

175. Lifecycle analysis as the corporate environmental responsibility assessment technique (koautor M. Tasić) časopis Ekonomika Journal of Economic Theory and Practice and Social Issues, No. 4, 2014, pp. 15-23.

176. CENTRAL AND EAST EUROPEAN COUNTRIES’ TOURISM COMPETITIVENESS AS A FACTOR OF THEIR NATIONAL COMPETITIVENESS LEVEL (koaurtori S. Jovanović, T. Stanišić), Revista de Tourism (Journal of tourism – studies and research in tourism), ISSN 18442994, No. 18, 2014, pp. 61-68.

177. Sustainable integrated waste management: environmentally responsible, socially acceptable and economically justified solution for the modern business conditions (koautor M. Tasić), Tematski zbornik međunarodnog značaja: Socially Responsible Business, ISBN 978-83-7571-356-5, 2014, Editors: Dariusz Fatula, Bojan Krstic, pp. 59-82.

178. Analysis of Efficiency of Investment in the EU Agricultural Funds (koautori T. Stanišić, J. Stanojević), Hyperion Economic Journal, ISSN 2343-7995 (online), Year II, No. 4(2), December 2014, pp. 25-32.

179. Vrednosni imperativ primene teorije o stejkholderima u poslovanju preduzeća (koautor V. Sekulić), Tematski zbornik radova nacionalnog značaja – Antikrizne politike i postkrizni proces: Izazovi ekonomske nauke, ISBN 978-86-6139-095-1, 2015, str. 359-375.

180. Harmonizacija računovodstvene regulative u Republici Srbiji sa aktuelnom regulativom Evropske Unije (koautor LJ. Bonić), Tematski zbornik radova nacionalnog značaja – Antikrizne politike i postkrizni proces: Izazovi ekonomske nauke, ISBN 978-86-6139-095-1, 2015, s. 619-636.

181. Analysis of anti-crisis intervention in the organizations of the financial sector in the EU and Serbia (koautor T. Stanišić), Journal of Economic and Business Sciences, ISSN 2350-384X, Vol. 2, No. 1, 2015, pp. 64-82.

182. Relational choice theory and random behaviour (koautor M. Krstić), Ekonomika – Journal of Economic Theory and Practice and Social Issues, ISSN 350-137X (UDK 338 (497,1)), Vol. 61, No. 1, 2015, pp. 1-13.

183. https://aoc.uek.krakow.pl/article/view/606/395The development of a knowledge economy as a factor in competitiveness of Central and East European countries (koautori S. Jovanović, J. Starc, T. Stanišić), Argumenta Oeconomica Cracoviensia, ISSN 1642-168x, No. 12, 2015, pp.39-55.

184. Ostvarivanje konkurentske prednosti i unapređenje poslovnih performansi strategijom konfrontacije (koautor A. Ranđelović),Tematski zbornik radova nacionalnog značaja – Regionalni razvoj i demografski tokovi zemalja Jugoistočne Evrope, ISBN 978-86-6139-095-1, 2015, str. 549-567.

185. Merenje finansijske vrednosti marke kao nematerijalne imovine preduzeća (koautori A. Popović, G. Milovanović) časopis Marketing, ISSN 0354-3471,UDC 339+658, Vol. 46, br. 1, 2015, s. 13-25.

186. Improving the tourist destination image with intangible cultural heritage: Montenegro as a case study, (koautori A. Vitić-Ćetković, I. Jovanović), Ekonomika Journal of Economic Theory and Practice and Social Issues, No. 2, Vol. 61, 2015, pp. 29-37.

187. The analysis of tourism competitiveness of the European Union and some Western Balkan countries (koautori T. Stanišić, J. Petrović), u zborniku radova sa međunarodne konferencije: Synthesis 2015 – International Scientific Conference of IT and Business Related Research, 16-17.4.2015., Beograd, ISBN 978-86-7912-595-8, str. 508-511

188. Benchmarking analysis of the Western Balkan countries position according to Global Innovation Index (koautori T. Stanišić, J. Stanojević), referat štampan u zborniku radova sa međunarodne konferencije: 6rd DQM International conference – Life Cycle Engieneering and Management ICDQM 2015, Prijevor, Serbia, 25-26 June 2015, ISBN 978-86-86355-19-5, COBISS.SR-ID 215643660, pp. 110-117

189. Determinisanje kritičnih poslovnih procesa korišćenjem pristupa ključnih faktora uspeha (koautor E. Kahrović) referat štampan u zborniku radova sa međunarodne konferencije: 18th International Conference Dependability and Quality Management ICDQM 2015, Prijevor, Serbia, 25-26 June, 2015, Editor: Ljubiša Papić, ISBN 978-86-86355-18-8, COBISS.SR-ID 215642124, s. 133-138.

190. Finansijska pomoć države u cilju podizanja nivoa efikasnosti i konkurentnosti poljoprivrede u EU (koautori T. Stanišić, J. Stanojević), referat štampan u zborniku radova sa konferencije: ERAZ 2015 – Regionalna naučnostručna konferencija – Održivi ekonomski razvoj – savremeni i multidisciplinarni pristup, UDK 338.2(082), 338.1(082), 336.76, 005, 658.8, Beograd, 11.6.2015, ISBN 978-86-80194-01-1, COBISS.SR-ID 216614924, s. 513-522., http://www.eraz.org.rs/zbornik-radova.html

191. Kapaciteti kao osnova konkurentske prednosti preduzeća (koautori F. Đoković), referat štampan u zborniku radova sa konferencije: ERAZ 2015 – Regionalna naučnostručna konferencija – Održivi ekonomski razvoj – savremeni i multidisciplinarni pristup, UDK 338.2(082), 338.1(082), 336.76, 005, 658.8, Beograd, 11.6.2015, ISBN 978-86-80194-01-1, COBISS.SR-ID 216614924, s. 560-565. http://www.eraz.org.rs/zbornik-radova.html

192. Analysis of production potential and competitive position of Serbia on the international wine market (koautori J. Petrović, T. Stanišić), časopisEkonomika poljoprivrede, ISSN 0352-3462, br. 3, jul-septembar, 2015, str. 813-830

193. Maksimiranje vrednosti za akcionare i društveno odgovorno poslovanje akcionarskih preduzeća u svetlu teorije o stejkholderima (koautor LJ. Bonić), Tematski zbornik radova nacionalnog značaja – Antikrizne politike i postkrizni proces: Izazovi ekonomske nauke, Ekonomski fakultet Niš, Urednici: M. Radosavljević, J. Đurović Todorović, ISBN 978-86-6139-114-9, 2015, str. 365-364

194. Teorija transakcionih troškova – od ideje do primene (koautor V. Sekulić), Tematski zbornik radova nacionalnog značaja – Antikrizne politike i postkrizni proces: Izazovi ekonomske nauke, Ekonomski fakultet Niš, Urednici: M. Radosavljević, J. Đurović Todorović, ISBN 978-86-6139-114-9, 2015, str. 351-363

195. A nalysis of effects of business process management implementation on financial performance of Serbian companies (koautorE. Kahrović), Tematski zbornik međunarodnog značaja: Improving the efficiency and competitiveness of enterprises and national economies, University of Nis – Faculty of Economics, Andrzej Frycz Modrzewski Krakow University, Urednik: Bojan Krstić, Kourednik: Zbignew Paszek, 2015, pp. 21-41, 2015, ISBN 978‐86‐6139‐100‐2

196. Shareholder value-based compensations for managers: the case study of Serbia (koautoriLJ. Bonić, Maja Ilić-Pupovac, V. Janković-Milić), Tematski zbornik međunarodnog značaja: Improving the efficiency and competitiveness of enterprises and national economies, University of Nis – Faculty of Economics, Andrzej Frycz Modrzewski Krakow University, Urednik: Bojan Krstić, Kourednik: Zbignew Paszek, 2015, pp. 133-150, 2015, ISBN 978‐86‐6139‐100‐2

197. Determinants of national economy competitiveness of Balkan countries – benchmarking study (koautorM. Krstić), Tematski zbornik međunarodnog značaja: Competitiveness of enterprises and national economies, University of Nis – Faculty of Economics, Andrzej Frycz Modrzewski Krakow University, Urednik: Bojan Krstić, Kourednik: Zbignew Paszek, 2015, pp. 1-17, ISBN 978‐86‐6139‐101‐9, COBISS.SR-ID 219290892

198. Quality of educational system as a factor of competitiveness of national economy (koautorI. Veselinović), Tematski zbornik međunarodnog značaja: Competitiveness of enterprises and national economies, University of Nis – Faculty of Economics, Andrzej Frycz Modrzewski Krakow University, Urednik: Bojan Krstić, Kourednik: Zbignew Paszek, 2015, pp. 115-130, ISBN 978‐86‐6139‐101‐9, COBISS.SR-ID 219290892

199. Tourism as a factor of competetitivenes and development of the EU countries and Serbia (koautorT. Stanišić), Tematski zbornik međunarodnog značaja: The determinants of competitiveness, University of Nis – Faculty of Economics, Andrzej Frycz Modrzewski Krakow University, Urednik: Bojan Krstić, Kourednik: Zbignew Paszek, 2015, pp. 1-15, 2015, ISBN 978‐86‐6139‐113-2, COBISS.SR-ID 219291916

200. Business process outsourcing as a tool for improving enterprise efficiency (koautor E. Kahrović), časopis Ekonomika – Journal of Economic Theory and Practice and Social Issues, ISSN 350-137 X(UDK 338 (497,1), Vol. 61, No. 3, 2015, pp. 31-41, doi: 10.5937/ekonomika1503031K

201. Analysis of key indicators of economic dimension of Spas’ sustainable development in Serbia as tourism destination (koautori: J. Petrović, T. Stanišić), časopis Ekonomika Journal of Economic Theory and Practice and Social Issues, ISSN 350-137 X(UDK 338 (497,1), Vol. 61, No. 3, 2015, pp. 61-71, doi: 10.5937/ekonomika1503061K (časopis na engleskom jeziku)

202. Normativna teorija racionalnog izbora: prošlost, sadašnjost i budućnost (koautor M. Krstić), časopis Theorija – časopis Filozofskog društva Srbije, ISSN 0351-2274, 2 (58), 2015, DOI: 10.2298/THEO1502049K BIBLID 0351–2274, str. 49–64

203. Globalizacija i njene implikacije kao jednog od najznačajnijih faktora strukturnih promena (koautori: T. Stanišić, J. Stanojević) referat na međunarodnoj naučnoj konferenciji – Međunarodna naučna konferencija o društvenom i ekonomskom istraživanju i razvoju SERDA 2015 Društveni i tehnološki razvoj u eri globalizacije, 2015, Slobomir P univerzitet, Bijeljina, Republika Srpska, 09.05.2015. zbornik radova, ISBN 978-99955-54-15-6, str. 31-44, Urednici zbornika: Mile Vasić, Ljiljana Jovic

204. Analiza konkurentnosti i investicija u Srbiji i nekim zemljama Zapadnog Balkana (koautori: T. Stanišić, J. Stanojević) referat na međunarodnoj naučnoj konferenciji UKSP – IS 2015 Unapređenje konkurentnosti srpske privrede kao okvir i podsticaj investiranja u Srbiji, Ekonomski fakultet Univerzita u Prištini, Kosovska Mitrovica, Visoka ekonomska škola strukovnih studija Peć u Leposaviću, 5-6.11.2015, zbornik radova, ISBN 978-86-80127-75-0, str. 257-266

205. Education as One of the Core Indicators of Sustainable Development – A Comparative Analysis of the Western Balkans (koautori J. Stanojević, T. Stanišić), referat na međunarodnoj naučnoj konferenciji MISIC 2015 Mitrovica Innovation Scientific – IBCM International Conference – The Role of Business in Sustainable Development in the Western Balkans (organizator: International Business College Mitrovica), 15-16.09.2015, Kosovska Mitrovica, Kosovo, ISSN 2452-283X/ISSN2452-2902, str. 45-52

206. Nova uloga menadžmenta znanja u određivanju intelektualnog kapitala (koautori F. Đoković, J. Đorđević Boljanović, V. Džamić, M. Knežević) referat na međunarodnoj naučnoj konferenciji u organizaciji Poslovnog fakulteta Valjevo Univerziteta Singidunum – VII Naučni skup mreža 2015 – Umprežavanje, nauka, primena, Science and Application (NETSA), 22.5.2015., Izdavač zbornika: Univerzitet Singidunum, ISBN 978-86-7912-592-7, str. 222-227

207. Influence of quality of education system on the use of ICT in transition countries in the era of the information society (koautori T. Stanišić, J. Petrović), časopis Teme, 3, 2015, str. 747-763

208. Models of irrational behaviour of household and firm (M. Krstić) časopis Ekonomika Journal of Economic Theory and Practice and Social Issues, vol. 61, No. 4, 2015, pp. 1-10

209. Business process management in hotel industry: a proposed model for operating processes (E. Kahrovic, T. Stanisic) časopis Ekonomika Journal of Economic Theory and Practice and Social Issues, Vol. 61, No. 4, 2015, pp. 21-34

210. Analysis of the labour productivity of the agricultural sector in the Republic of Serbia (J. Stanojevic, S. Đekic), časopis Economic Themes, Vol. 53, No. 4, 2015, pp. 479-494

211. Modeli racionalnog odlučivanja u savremenoj ekonomskoj teoriji (M. Krstić) časopis Megatrend revija, Vol. 12, No. 3, 2015, str. 67 – 87

212. Strategija licenciranja žiga kao nematerijalne imovine preduzeća (M. Milenković), referat na regionalnoj naučnostručnoj i biznis konferenciji-LIMEN 2015, 10.12.2015, Beograd

213. Inovativne aktivnosti kao faktor konkurentnosti zemalja Zapadnog Balkana (koautor T. Stanišić),referat na međunarodnoj naučnoj konferenciji u organizaciji: Fakulteta za poslovne in upravne vede, Visoka šola za upravljanje in poslovanje Novo mesto, Slovenija – Globalisation challenges and the the social economic environment of the EU, 16. – 17.04.2015., Urednica: Jasmina Starc, ISBN 978-961-6770-32-3, COBISS 28137632, str. 372-378

214. Examining the effects of business process management on improvement of firm performances (коаутор Е. Кахровић) Индустрија, Vol. 43, No. 4, 2015, pp. 67-87

215. Examination of travel and tourism competitiveness contribution to national economy competitiveness of Sub-Saharan countries (coauthors: S. Jovanović, V. Janković-Milić, T. Stanišić), Development Southern Africa, ISSN 0376-835X (Print), 1470-3637 (Online), Publisher: Taylor & Francis, Vol. 35, Number 4, July 2016, pp. 470-485

216. Infrastruktura kao determinanta konkurentnosti Republike Srbije (koautor M. Krstić), monografska studija – Determinante konkurentnosti Republike Srbije, urednik B. Krstić, 2016, str. 53-92, ISBN 978-86-6139-120-0

217. The Application of the model of instrumental rationality and the model of value rationality in the analysis of personal and social coal preferences (coauthor M. Krstic), Ekonomika Journal of Economic Theory and Practice and Social Issues, ISSN 350-137X (UDK 338 (497,1)), Vol. 62, No. 1, 2016, pp. 1-22

218. Analysis of production potential and competitive position of Serbia on the international wine market (koautori V. Radivojević, T. Stanišić), Ekonomika poljoprivrede, ISSN 0352-3462, br. 2, 2016, str. 389-406

219. Socially responsible investing and business performance (coauthors V. Sekulic, Z. Jokic) zbornik radova sa međunarodne konferencije: 7rd DQM International conference – Life Cycle Engineering and Management ICDQM 2016, Prijevor, Serbia, 29-3 June 2015, ISBN 978-86-86355-32-4, COBISS.SR-ID 223992076, pp. 361-368

220. MBNQA i E QA modeli agregatnog merenja poslovnih performansi (koautor LJ. Bonić) zbornik radova sa međunarodne konferencije: 19th International Conference Dependability and Quality Management ICDQM 2016, Prijevor, Serbia, 29-30 June, 2016, Editor: Ljubiša Papić, ISBN 978-86-86355-31-7, COBISS.SR-ID 223991052, s. 146-151

221. Metode determinisanja visine licencne naknade za ustupljeni žig proizvoda (koautor V. Sekulić, M. Milenković), zbornik radova sa međunarodne konferencije: 19th International Conference Dependability and Quality Management ICDQM 2016, Prijevor, Serbia, 29-30 June, 2016, Editor: Ljubiša Papić, ISBN 978-86-86355-31-7, COBISS.SR-ID 223991052, s. 152-159

222. Neki aspekti problematike sprečavanja restriktivnih sporazuma u ostvarivanju ciljeva politike konkurencije u Republici Srbiji zbornik radova sa međunarodne konferencije: 19th International Conference Dependability and Quality Management ICDQM 2016, Prijevor, Serbia, 29-30 June, 2016, Editor: Ljubiša Papić, ISBN 978-86-86355-31-7, COBISS.SR-ID 223991052, s. 341-347

223. Konkurentske strategije održivog razvoja u okviru SBS koncepta (koautor V. Ivanović) Tematski zbornik radova 21. Naučni skup – Regionalni razvoj i demografski tokovi zemalja Jugoistočne Evrope, Ekonomski fakultet u Nišu, 2016, urednik M. Radosavljević, ISBN 978-86-6139-122-4, str. 499-513

224. Determinante resursno baziranog pristupa unapređenju strategije, konkurentnosti i performansi preduzeća Tematski zbornik radova – Konkurentnost i održivi razvoj Republike Srbije, Ekonomski fakultet u Nišu, 2016, urednici J. Todorović-Đurović, M. Radosavljević, ISBN 978-86-6139-125-5, str. 354-369

225. THE ROLE OF FINANCIAL AND NON-FINANCIAL PERFORMANCE INDICATORS IN ENTERPRISE SUSTAINABILITY EVALUATION (coauthors J. Bogićević, V. Domanović) Ekonomika, Vol. 62, July-September 2016, № 3, pp. 1-13.

226. The impact of innovativeness’ factors on the EU countries competitiveness (coauthors T. Stanišić, V. Radivojević), Industrija, Vol. 44, No. 2, 2016, str. 101-116.

227. Determinants of CEE countries’ tourism competitiveness: A benchmarking study, Management – Journal for Theory and Practice Management (coauthors T. Stanišić, V. Radivojević), No. 80, 2016. str. 11-21.

228. Analiza efikasnosti tržišta rada kao determinante konkurentnosti privrede Republike Srbije (koautor V. Radivojević), Tematski zbornik radova nacionalnog značaja „Faktori konkurentnosti Republike Srbije“ (Redaktor: Bojan Krstić), str. 27-53, 2016 [ISBN 978-86-6139-131-6]

229. Zdravstvo i osnovno obrazovanje kao determinante konkurentnosti privrede Republike Srbije (koautor T. Stanišić) Tematski zbornik radova nacionalnog značaja „Faktori konkurentnosti Republike Srbije“ (Redaktor: Bojan Krstić), str. 87-106, 2016 [ISBN 978-86-6139-131-6]

230. Barijere ulasku novih preduzeća na tržište kao determinanta konkurentnosti privrede Republike Srbije , (koautor V. Radivojević), „Ključni aspekti unapređenja konkurentnosti Republike Srbije“ (Redaktor: Bojan Krstić), str. 45-65, 2016 [ISBN 978-86-6139-130-9]

231. MEASURING MARKET CONCENTRATION IN MOBILE TELECOMMUNICATIONS MARKET IN SERBIA, (koautori V. Radivojević, T. Stanišić, Facta Universitatis, Series: Economics and Organization, Vol. 13, No. 3, 2016, pp. 247-260.

232. EIC: A NEW TOOL FOR INTELLECTUAL CAPITAL PERFORMANCE MEASUREMENT, (koautor Lj. Bonić), Prague Economic Papers, Vol. 25, No. 6, 2016, pp. 723-741.

233. TEORIJA RACIONALNOG IZBORA I DRUŠTVENA ISTRAŽIVANJA, (koautor M. Krstić), Sociologija, Vol. 58, No. 4, pp. 598-611.

234. KEY DETERMINANTS OF INFLUENCE IN THE PROCESS OF ORGANIZATIONAL LEADERSHIP, (koautor V. Stojanović Aleksić), Ekonomika, Vol. 62, october-december 2016, № 4, pp. 17-30.